فصل شانزدهم - معالجهء قى مفرط كسى كه استفراغش بيش از اندازه و به حد مفرط باشد بايد او را خواباند و براى بخواب بردنش از هيچ تدبيرى فروگذارى نكرد . بايد دست و پاى او را همانطور كه در مورد بند آوردن اسهال معمول است بست ، معده‌اش را با ضمادهاى قوى و بندآوردنى معالجه كرد . اگر استفراغ بافراط انجام گيرد و به حدى برسد كه خون نيز با آن خارج شود ، شير و شراب را باهم بياميز و به اندازهء چهار « قوطول » « 255 » از آن به بيمار بده تا تاثير داروى استفراغ‌آور را كاهش دهد ، خون را بازدارد و مزاج را لينت بخشد . اگر خواستى همراه اين معالجه ، اطراف سينه و معده را نيز از خون بپردازى تا منعقد نشود « 256 » ، اسكنجبين را بوسيلهء برف سرد كن و جرعه‌جرعه و كم‌كم به بيمار بخوران . براى جلوگيرى از استفراغ زياد ، افشرهء خرفه با گل ارمنى خوب است . اگر كسى يك جرعه از آن بنوشد دارو را بيرون مىدهد « 257 » . بهتر است انواع و درجات داروهاى قىآور و چگونگى استعمال آنها و بخصوص دستور به كار بردن خربق را در كتاب‌هاى « اقرابادين » و « ادويه مفرده » مطالعه كرد . فصل هفدهم - اماله اماله براى پراكندن ( دفع ) مواد زائد در روده‌ها ، براى آرامش درد كليه و مثانه و زخم‌هاى آنها ، براى بيمارى قولنج و كشانيدن مواد زائد از اندام‌هاى اصلى بالاى بدن بسيار مفيد است . ليكن اگر اماله سخت و شديد باشد داراى زيان‌هائى است زيرا اولا كبد را ناتوان مىسازد ، ثانيا موجب تب مىگردد . اماله براى اين است كه بقاياى مواد مورد تخليه پراكنده شوند . شكل اماله و طرز انجام آن همه در مبحث قولنج شرح داده شده است . كسى كه اماله مىشود بهتر است بر پشت بخوابد و بعد بر طرف دردمند دراز بكشد .

--> ( 255 ) - نسخه انگليسى : « چهار قوطول برابر شش انس است » . ( 256 ) - نسخه انگليسى : « براى پيش‌گيرى از خون‌ريزى بيشتر و پاك كردن معده و او - زوفاژ از لخته‌هاى خونى » . ( 257 ) - افشره برگ خرفه همراه با گل ارمنى براى خونريزى ناشى از قى شديد مفيد است .