أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
430
قانون ( فارسى )
ميسر نبود كه خود را بتدريج و دور از آتش گرم كند و حتما بايد به آتش نزديك شود نزديك شدن به آن نيز بايد تدريجى باشد . دورى جستن از آتش بويژه در موقعى بسيار ضرورى است كه مسافر قرار است زود آن را ترك گويد و باز به سفر خود در سرما ادامه دهد . اين دورى جستن از آتش و گرم شدن تدريجى و دستورهاى مذكور ديگر دربارهء مسافرى است كه سرما خورده است ولى بر اثر سرما از كار نيفتاده است و اندامش سست نگرديده است . كسانى كه بر اثر سرما از كار افتادهاند و به منتهاى ناتوانى رسيدهاند ، بايد هرچه زودتر آنها را با اندودن روغنهاى گرمىبخش ، بويژه روغنهائى مانند روغن سوسن ، كه ضد سرما هستند گرم كرد . اگر مسافرى در سرما سفر كرده ، به گرسنگى دچار شده است و موقعى كه به منزل رسيده ، غذاى گرم خورده است و حرارتى مشابه تب بر او وارد آمده است بايد اين حالت را غير طبيعى محسوب داشت . براى رهروان در سرما غذاهائى وجود دارد كه تحمل سرما را بر آنها سهل مىگرداند . اينها غذاهائى هستند كه در آن سير ، گردو ، خردل و انگوژه به مقدار بسيار زياد وجود دارد . اگر ماست چكيده نيز همراه داشته باشند براى گواراتر شدن بيشتر طعام - مطلوب خواهد بود . روغن و گردو هم براى آنها مفيد است ، بويژه اگر شراب خالص را بعد از خوردن آن بنوشند . مسافر فصل سرما نبايد با شكم تهى راهى شود ، بايد قبل از سفر خود را سير كند و بجاى آب شراب بنوشد و آنقدر صبر كند تا غذا و شراب در شكم آرامش يابند و او را گرم كنند و بعد سوار شود . براى كسى كه بر اثر سرما يخ زده است انگوژه خوبست ، بويژه اگر آن را با شراب بياميزند . نسخهء اين آميزه بقرار زير است : مقدار يك درهم انگوژه در يك رطل شراب ! مواد اندودنى وجود دارد كه اگر مسافر آنها را به كار برد از تاثير سرما كاسته مىشود . يكى از آنها روغن زيتون است . براى كسانى كه سرمازدهء هواى سرد هستند سير از همه چيز بهتر است ، با وجود اينكه به مغز و نيروهاى نفسانى زيان مىرساند . فصل پنجم - گرم نگهداشتن دست و پا ( اطراف ) مسافرى كه مىخواهد در سرما سفر كند بايد دستورهاى زير را به كار بندد : 1 - اطراف ( دستوپا ) خود را نخست مالش دهد تا گرم شود . 2 - آنها را با روغنهاى عطرى مانند روغن سوسن ، روغن بان و شربت سوسن به خوبى بيالايد . اگر اين مواد را پيدا نكرد ، روغن زيتون - بويژه اگر فلفل را با آن بياميزد - مناسب است . روغن زيتون را مىتواند بدون آميزه بنوشد ، يا اينكه فرفيون و انگوژه