أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
389
قانون ( فارسى )
اين حالت براى كسانى امكان دارد كه خود اعتراف مىكنند به اينكه هضم آنها بكمك خواب انجام مىشود و اگر بىخوابى كشند غذايشان هضم نمىشود . اگر در تابستان ، قبل از غذا ميوههاى تر از قبيل زردآلو ، توت ، خربزه ، هلو و آلو بخورند براى مزاج نامناسب نيست و اگر بجاى آنها ميوههاى بهتر باشد چه بهتر . چون بخشى از اين ميوهها آب خون را مىافزايد و اين افشره و گوهر ميوه ، همانطور كه در خارج به جوش مىآيد در خون نيز همان حالت را دارد . در اين صورت گرچه شايد مفيد باشد ليكن درعين حال خون را براى تعفن آماده مىنمايند . همچنين ميوههائى مانند خيار و خيارچنبر كه خون را پر از خلط مىكنند با اينكه نفعى مىرسانند زيانهائى نيز در بر دارند . به اين جهت كسانى كه اين مواد سردىآور را مىخورند ، با اينكه در ابتدا خنك مىگردند ولى دور نيست كه به تب مبتلا شوند . بدانكه ممكن است خلط آبكى چرك و برنگ زنگار شود و اين در صورتى است كه نگدازد و در رگها بماند . كسانى كه اين مواد آبدار را مىخورند اگر قبل از جمع آمدن آب آنها ، بورزش بپردازند و يا اينكه در موقع ميوه خوردن ورزش كنند تا آبكىها به تحليل روند و كمتر زيان رسان باشند كار مطلوبى انجام دادهاند . اين نكته را نيز بدان كه اگر مادهء خام يا آبكى همراه خون باشد و نگذارد خون به بدن بچسبد خون كاهش مىيابد « 190 » . روش مطلوب آن است كسى كه ميوه مىخورد بعدا پيادهروى كند و سپس غذا بخورد تا غذا بلغزد . غذاهائى كه مادهء آبكى و خلط غليظ و چسبنده و صفرائى را افزايش مىدهند از آنجا كه ممكن است خون بر اثر ماده آبكى آنها متعفن شود و خلط غليظ و چسبنده ، مجارى و راههاى مرارهاى را بند آورد و صفرا بدن را گرم كند و در نتيجه آن خون گرمتر شود ، تبها پيدا مىشوند . حبوبات ( بقول ) مرارى شايد در زمستان مفيد باشند و مقدار كم آنها ( تفهه ) در تابستان نيز بىبهره نيست « 191 » . كسى كه ناچار است غذاى ناپسنديده بخورد بهتر آن است كه وعدههاى غذا را كاهش دهد و خوردن آن پىدرپى نباشد و مواد دفعكنندهء زيانهاى چنين غذاها را با آنها بياميزد « 192 » . مثلا اگر از شيرينى ناراحت مىشود ، مواد ترش نظير سركه ، انار ترش ، اسكنجبين سركه ، به و نظاير آن را بخورد و تلاش كند كه تخليه شود . كسى كه از غذاى ترش
--> ( 190 ) - نسخهء انگليسى : « لازم است دانسته شود كه اخلاط لطيف و ناپخته در خون ، با غذاى جذبشده كامل ، تعارض پيدا مىكند ، و همين عمل نيز در مورد تغذيه صورت مىگيرد » ( 191 ) - نسخهء انگليسى : « سبزيجاتى كه مختصرى تلخ هستند خوردن آنها در زمستان مفيد است ، درحالىكه خوردن سبزيجات بىمزه در تابستان مفيد مىباشد » . ( 192 ) - نسخهء انگليسى : « هنگامى كه غذاى ناسالمى خورده مىشود لازم است كه آن غذا در فاصله طولانى بين دو غذا ، همراه با يك اصلاحكننده مناسب تناول گردد » .