أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
319
قانون ( فارسى )
خون حيض و حبس شدن ماده سيالى كه عادتا از مقعد بيرون مىريزد - بويژه اگر طبيعت آن را دفع كند و يا حرفه آدم در بيرون ريختنش كمك نمايد - مانند اينكه در برخى زنان حيض متوقف مىشود و طبيعت زيادى خون را نمىپذيرد و براى دفع آن قبلا ادرارى نارسا و آبكى مىفرستد و بدن با بيرون راندن اين ادرار سبك مىگردد . ولى در حالتهائى كه تغيير رنگ ادرار به سياهى ديده مىشود ، شرط آن است كه ادرار بسيار و تندرو باشد و گرنه ادرار سياه بويژه در بيمارىهاى شديد علامت بدحالى است . كمى ادرار نشانه خوبى بيمار نيست « 92 » . اگر در بيمارىهاى شديد مقدار ادرار اندك باشد بايد دانست كه تحليل ، رطوبت آن را از بين برده است . ادرار در حالت كم بودن هر قدر غليظتر باشد بدتر است و هر قدر رقيقتر باشد زيانش كمتر مىباشد . گاهى اتفاق مىافتد كه رنگ ادرار بواسطه نوشيدن نوشابههاى سياهرنگ و يا سرخ خونى سياه يا سرخ مىشود . طبيعت در اين رنگى كردن هيچ دخالتى نداشته است و نوشابه بدون تغيير حالت و به همان صورت كه وارد شده است ، بيرون مىآيد . چنين ادرارى گذشته از اينكه هيچ خطرى ندارد شايد بشارتدهندهء بهبودى زودرس از بيمارىهاى سخت باشد . همچنين ادرار رقيق بيمار مژدهء شفاى زودرس را مىدهد . تغيير رنگ ادرار به جاهاى مختلف بدن تعلق دارد . بسيار اتفاق مىافتد كه ادرار از سردرد ، شببيدارى ، كرى و اغتشاش عقل خبر مىدهد . بويژه اگر ادرار بيمار كمكم و در مدت طولانى بيرون بريزد و بوى تند داشته باشد و تب بر بيمار روى آورده باشد ، نشانهء صحيحى از عارض شدن سردرد و تشويش عقل است . اگر قبل از تغيير رنگ ادرار ، شببيدارى ، كرى ، تشويش عقل و سردرد وجود داشته باشد ، دليل آن است كه خونريزى بينى روى مىدهد و شايد علامت آن باشد كه در كليهء بيمار سنگ پيدا شود . روفس مىگويد : « سياه شدن ادرار براى بيمارىهاى كليه و بيماريهاى ناشى از خلطهاى غليظ خالى از فايده نيست » . ما مىگوئيم : ادرار سياه همچنين ممكن است در بيمارىهاى كليه و مثانه خطرناك باشد و اين در صورتى است كه در آنجا تحليل شديد روى داده باشد . پس تو ساير علائم را بررسى كن . معلوم است كه ادرار سياه براى پيران هرگز خوب نيست و اگر پيدا شود تباهى و دمار ببار آيد . ادرار سياه براى زنان نيز نامطلوب است . اگر ادرار بعد از خستگى سياه باشد علامت ترنجيدگى است .
--> ( 92 ) - كم شدن ادرار ( اوليگورى ) عبارت از كاهش آن به ميزان 400 تا 100 سانتىمتر مكعب در يك شبانهروز است . يكى از موارد ايجاد اوليگورى در حالت حاد گلومرولونفريت مىباشد .