أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

249

قانون ( فارسى )

الف - ماده بخارى كم‌مقدار كه سبب كشيدگى ( تمدد ) اندام مىشود . ب - ماده بخارى بيشتر از اندازه‌اى كه تمدد مىآورد كه اگر بيحركت باشد خستگى به روده‌ها روى مىآورد . ج - اگر ماده بخارى بيشتر از ماده بخارى كم حالت اول در حركت باشد خستگيهاى گوناگون ببار مىآورد كه آنها را بعدا ذكر خواهيم كرد . د - اگر مادهء بخارى از حالات مذكور نيرومندتر باشد حالت فراشا بوجود مىآيد . ه - اگر ماده بخارى از حالت پديد آورندهء فراشا نيز نيرومندتر باشد حالت تب و لرز رخ مىدهد . و - بدان كه : اگر ماده بادى در ماهيچه حبس گردد ، جهش عضوى پديد مىآيد . فصل چهاردهم - فزونى استخوان و غده‌ها عامل فزونى استخوان و غده‌ها يكى از حالات زير است : 1 - افزايش يافتن ماده . 2 - تشديد نيروى جذب‌كننده در خود ماده . 3 - تشديد نيروى جذب‌كننده بوسيله ماساژ و مالش دادن . 4 - ايجاد گرما بوسيله ضمادى مانند ضماد زفت . اين حالت خاص استخوان است و غده از آن نصيبى ندارد . فصل پانزدهم - عوامل كم و كاستى در بدن پيدايش كاستى در بدن چند علت دارد : 1 - ممكن است سهم بدن در مايهء آفرينش كمتر از حد بايسته بوده است و بدن ناقص الخلقه به دنيا آمده است . 2 - نيروى تغييردهنده و جابه‌جاكننده اشتباه كرده است و يا ناتوان بوده است . 3 - آسيبهاى خارجى نظير حالاتى كه بر اثر بريدگى يا ضربه و يا سرماخوردگى رخ مىدهد . 4 - حالات درونى مانند خوره و عفونت .