أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

236

قانون ( فارسى )

مواد ديگرى بالعكس در درون بدن اثر دارند و به سطح بدن كارگر نيستند مانند سفيدآب . اگر سفيدآب به درون بدن راه يابد موجب دگرگونى زياد مىشود ، در صورتى كه اگر بر خارج بدن ماليده شود هيچ تاثيرى ندارد . موادى نيز وجود دارند كه هم در خارج و هم در داخل بدن تاثير مىگذارند . تاثير مواد در برخورد با سطح بدن و يا عدم تاثير آن در درون بدن با علل زير بستگى دارد : 1 - اگر اين ماده مثلا پياز باشد ، وقتى آن را مىخوريم و بدرون فروميبريم ، نيروى هاضمه بلافاصله آن را درمىيابد ، مىشكند و مزاجش را تغيير مىدهد و نمىگذارد آن‌قدر سالم بماند كه بتواند تاثير كند و زخمى بر درون وارد سازد . 2 - بيشتر اوقات آن ماده همراه چيز ديگرى تناول مىشود ( كه از تاثير آن جلوگيرى مىكند ) . 3 - اين ماده در آوندهاى غذا با رطوبتها مىآميزد و توانائى آن مىشكند . 4 - اين ماده تا موقعى كه در خارج است فقط يك جاى معين را اشغال كرده است درحالىكه در درون هميشه در حال انتقال است . 5 - وقتى اين ماده در سطح بدن است بطور محكم به آن چسبيده است ، ليكن در درون بدن به چيزى نچسبيده است و تماس كمى با آن دارد . 6 - وقتى اين ماده بدرون بدن وارد مىشود نيروى طبيعت بر او تاثير مىگذارد ، مواد زائد آن را بيرون مىراند و مواد مطلوب آن را خون مىگرداند . ليكن كار سفيدآب با كار پياز يكى نيست و وضع اين دو ماده باهم متفاوت است . اجزاى سفيدآب غليظ است و نمىتواند از خارج به مسامات بدن نفوذ كند و اگر هم بتواند نفوذ كند ياراى رسيدن به نفس‌كشهاى روح را ندارد و به اندام‌هاى اصلى هم نمىرسد ، ليكن اگر خورده شود كار بسيار دشوار و زار خواهد بود . همچنين ماده‌ى سمى كه در سفيدآب وجود دارد تا حرارت غريزى ما آن را برنينگيزد كارى از آن ساخته نيست ، به اين جهت تا موقعى كه سفيدآب در خارج است چون از حرارت غريزى درون بدور است از كار افتاده بشمار مىآيد . شايد در كتاب « ادويهء مفرده » به اين موضوع برگرديم و باز با اين قبيل مواد روبرو شوى .