أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

214

قانون ( فارسى )

سنگلاخ‌هاى لخت : هواى سرزمين‌هاى سنگلاخى در تابستان بسيار گرم و در زمستان سرد است . مردم اين مناطق داراى تن سخت و درهم فشرده و پرموى و قوىبنيه و مفاصل محكم هستند . اين مردم اغلب خشك‌مزاج ، كم‌خواب ، بداخلاق ، خودخواه و لجباز مىباشند ؛ در جنگها دليرند ؛ در ياد گرفتن حرفه‌ها زيرك و انسانهائى هستند تندمزاج . كوهساران برفگير : هواى كوهساران تا زمانى كه برف پايدار است بادهاى مساعد و خنك دارد . وقتى برف‌ها آب شدند و كوهستان مانع باد باشد گرما هجوم مىآورد . مردم كوهساران مانند مردمان ساير سرزمينهاى سرد هستند و زيستگاه خوب دارند . كرانه‌هاى دريا : در كرانه‌هاى دريا گرما و سرما معتدل هستند ، زيرا رطوبت در آنجا تاثيرپذير نيست و وارد را در خود مىپذيرد . بديهى است كه رطوبت در آنجا بيشتر از رطوبت خشكى است . اگر محل زيست شمالى و نزديك دريا واقع باشد و سرزمين آن پست باشد مطلوب و چنانچه جنوبى و گرم باشد نامطلوب است . سرزمينهاى شمالى : سرزمينهاى شمالى همانند سرزمينهاى سرد بشمار مىآيند كه در آنها در فصول سرد بيماريهاى احتقان و عصر ( فشردگى ) بروز مىكنند و خلطها در اندرون جمع مىشوند . مردمان شمالى خوش‌هضم و درازعمر هستند و بر اثر پرخورى و كمى تحليل رفتن رگهايشان مىتركد و بخونريزى بينى مبتلا مىگردند . از آنجا كه اين مردم بنيه درست و حسابى دارند و گرماى غريزى آنها زياد است به بيمارى صرع دچار نمىشوند و اگر احيانا كسى به اين بيمارى گرفتار آيد ، بيمارى بسيار شديد است زيرا چنين صرعى حتما عامل بسيار قوى بايد داشته باشد . مردم اين سرزمينها چون خون بسيار پسنديده و تن نيرومند دارند و هيچ عامل خارجى نيست كه تن آنها را سستى و نرمى دهد ، زخم‌شان به زودى التيام مىپذيرد و چون گرمى قلبشان بسيار شديد است روش ددان را دارند . زنهاى شمالى از جريان خون حيض كاملا پاك نمىشوند زيرا مجرا تنگ است و موادى در آنها نيست كه سبب سيلان و سست گردانيدن شود . از اين روى حيض آنها چنان كه بايد روان نيست و گويند به همين سبب نازائى آن‌ها ناشى از پاك نشدن زهدان است . چنين حالتى در مناطق ترك‌نشين به چشم نمىخورد . ولى من گويم ، گرماى غريزى زنهاى شمالى ، كاهش مواد سيلان‌بخش و سست‌كننده بيرونى را جبران مىكند . گفته‌اند كه زنهاى شمالى كمتر سقط جنين مىكنند . اين خود دليلى است صحيح بر اينكه نيروى ساكنان اين مناطق زياد است . زنهاى شمالى عسر ولادت ( زحمت زايمان ) دارند ، زيرا اندام مولود در آنها برهم آمده و بند آمده است . اين زنها غالبا بر اثر سرما سقط جنين مىكنند ؛ شير آنها كم و بر اثر سرما غليظ است ، زيرا سرما شير را از جريان و سيلان متوقف مىسازد .