أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
172
قانون ( فارسى )
ج - بيمارى آوند و تجويف كه چهار نوع است : اول اينكه آوند بزرگ و گشادتر شود ، مانند گشاد شدن هر دو كيسه بيضه . دوم كوچكتر شدن و تنگ گشتن ، مانند تنگ آمدن معده و يا تنگ شدن بطنهاى مغز در حالت صرع . سوم انسداد ، مانند بسته شدن بطنهاى مغز در اغما . چهارم ايجاد خلاء و خارج كردن ، مثلا در حالت شادى و سرور زياد ، يا حالت لذت زياده از حد كه سبب مرگ مىشود ، حفرههاى قلب خون را خارج مىكنند و از آن تهى مىگردند . د - بيمارى سطح اندامهاست ، يعنى در آن آنچه بايد زبر باشد صاف مىگردد ، مانند معده و روده و آنچه بايد صاف باشد زبر مىشود مانند لوله ناى كه بيمارى ، صافى آن را به زبرى تبديل مىكند . « 11 » 2 - بيمارىهاى اندازه بيماريهاى اندازه دوگونهاند : الف - اندازهها از حد معينى كه بايسته است بيشتر باشد ، مانند بيمارى داء الفيل ( پاغر ) كه پا را بيشتر از اندازه كلفت مىنمايد . بيمارى زياده از حد بزرگ شدن ذكر نيز از اين قبيل بيماريهاست و اين بيمارى را فريسيميوس « 12 » مىنامند و همينطور است بيمارئى كه به شخصى بنام نيقوماخس ( ليكوماكوس ) روى آورد و بر اثر آن همه اندامهاى تن
--> ( 11 ) - نسخه انگليسى : « د - بيمارى سطح اندامها . تغيير شكل سطح اندامها بر دو گونه است : الف - از دست دادن زبرى طبيعى مانند صاف شدن لايه مخاطى معده و روده ( آتروفيك ) . ب - از دست دادن صافى طبيعى مانند زبر شدن لوله ناى » . ( 12 ) - فريسموس ( Farismous ) نام يكى از خدايان يونانى است كه مجسمهاش وى را با آلت تناسلى بزرگ و در حال نعوذ نشان مىدهد . در اينجا منظور از بيمارى فريسموس همان بيمارى پرياپيسم Periapism ) يا ( Priapismus مىباشد و آن عبارتست از حالت بيمارگونه نعوذ مداوم آلت مردانه كه اغلب دردناك مىباشد . علت آن عبارتست از اختلالات عصبى فونكسيونلى ، اختلالات گردش خون موضعى با بالا رفتن ويسكوزيته خون آلت همراه با اختلال در جريان خون در سياهرگهاى بولبوس كاورنوزوس ( Bulbus cavernosus ) ، مثلا در حالت وجود ترمبوز در جسم غارى ( Corpus cavernosum ) ، همچنين در فشارهاى حاصله برستون فقرات و مغز حرام در ناحيه زگمانهاى 5 - 2 ساكروم ، در موتيپل اسكلروز ( M . S ) ، تابس خلفى ( Tabes dorsalis ) ، مييليت ، آدنوم پروستات ، مسموميت با سرب ، اكسيد كربن ، نيكوتين و الكل نيز ديده شده است .