أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

116

قانون ( فارسى )

و يك وتر را بوجود مىآورند . اين يك وتر حاصل از تجمع دو انشعاب به انگشت شست مىرود و حالت تا شدن شست را ميسر مىسازد . 3 - ماهيچه‌اى كه قبلا ذكر شد و آن همان ماهيچه‌اى است كه از سطح رو بخارج قصبه رو به داخل تن ( سطح خارجى درشت‌نى ) پديد مىآيد و در بين هر دو قصبه بسوى پائين مىرود . بخشى از آن براى بسته شدن قدم گسيل مىشود و بخش ديگر به مفصل اول انگشت شست مىپيوندد . اين بود تشريح ماهيچه‌هائى كه بر ساق و در بخش عقبى ساق قرار دارند و عامل حركت انگشتان پا مىشوند . تشريح‌كنندگان پيش از جالينوس به اين نكته پى نبرده بودند كه در كف پا ده ماهيچه وجود دارد . اولين تشريح‌كننده‌اى كه آن را كشف كرد جالينوس بود . ماهيچه‌هاى دهگانهء كف پا كه جالينوس كشف كرده است ازاين‌قرارند : « 176 » در دو طرف راست و چپ هر انگشت پا يك ماهيچه وجود دارد . وقتى يكى از اين ماهيچه‌هاى انگشتى تنها به حركت درمىآيد انگشت با گرايش بسوى آن بسته مىشود و اگر هر دو ماهيچه چپ و راست باهم و بطور يكنواخت حركت كنند ، انگشت بطور مستقيم بسته مىشود . ب : ماهيچه‌هائى كه بر مچ پا قرار دارند چهارتا هستند كه هركدام به انگشتى اختصاص دارد و دو ماهيچه نيز وجود دارند كه ويژه انگشت شست « 177 » و انگشت كالوچ « 178 » مىباشند و در حالت بسته شدن اين دو انگشت موثرند . تمام ماهيچه‌هائى كه وسيله تا شدن انگشتان هستند به حدى درهم نفوذ كرده‌اند و باهم درآميخته‌اند كه وقتى بيكى يا برخى از آنها آسيبى برسد و از كار بيفتد ، ماهيچه‌هاى ديگر نيز در انجام وظايف خويش سستى مىيابند تا جائى كه نمىتوانند بخش كمى از كارهاى آن ماهيچهء آسيب‌ديده و از كار افتاده را بجاى آن انجام دهند . به علت همين آميختگى است كه مىبينيم انگشتان پا همه باهم بسته مىشوند و به زحمت ممكن است كه فقط يكى از آنها را بدون شركت ديگرى ببنديم . همچنين در قدم پنج ماهيچه وجود دارند كه هريك به انگشتى تعلق دارد و انگشت بوسيله ماهيچه‌اش مىتواند بسوى خارج روى آورد . در زير اين ماهيچه‌ها ، پنج ماهيچه ديگر نيز قرار دارند كه هريك از آنها نيز متعلق به انگشتى است و هريك از اين ماهيچه‌ها انگشت متعلق به خود را در فاصلهء بين انگشتان ، به انگشت مجاور پيوند مىدهد . وقتى ماهيچه به حركت مىافتد ، انگشت به سوى داخل گرايش مىيابد . وظيفه و فوائد اين پنج ماهيچه زيرين با دو ماهيچه ويژه شست و خنصر همان وظيفه و فائدهء هفت ماهيچه

--> ( 176 ) - در كف پا 19 ماهيچه وجود دارد . ( 177 ) - تاكننده كوتاه شست پا « Flexor hallucis brevis » ( 178 ) - تاكننده كوتاه انگشت كوچك « Flexor minimi brevis »