أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

60

قانون ( فارسى )

و استخوان ميخى ( استخوان شب‌پره‌اى ) كه در پشت دندان‌هاى آسياست ، در آن مشتركند و بعد در طرف ديگر پايان مىيابد ، منظورم اين است كه كمى به طرف داخل جسم گرايش دارد و فاصله‌اش اندك است ؛ و آنگاه درزى ايجاد مىشود كه در حد فاصل بين اين درز و درز ديگرى است كه آن را ذكر مىكنيم : درز مورد نظر درزى است كه كام دهان را در طول قطع مىكند . اين بود حدود آرواره فوقانى . درزهاى داخلى آن از اين قرارند : يك درز طولى كام دهان را قطع مىكند . درز ديگرى از ميان دو ابرو شروع مىشود و در بين محل دو دندان پيشين خاتمه مىيابد . درز سوم با درز دوم از يك محل شروع مىشود ولى از او فاصله گرفته ، سرازير مىشود و از طرف راست تا وسط رستنگاه رباعى ( دندانهاى لاترال ) و نيش ادامه مىيابد . درز چهارم مشابه درز سوم و در سمت چپ است و بنابراين مرز داخلى آن ميان سه درزى كه در وسط و دو طرف هستند محدود مىگردد . در ميان رستنگاه دندان‌هاى نامبرده دو استخوان مثلثى وجود دارد كه قاعده آن‌ها در رستنگاه دندان‌ها نيست ، اما درزى متقاطع كه به قاعده سوراخ‌هاى بينى نزديك است قبلا راه را بر او سد مىكند . سه درز نامبرده از اين تقاطع مىگذرند و به محل‌هائى كه ذكر شد مىرسند . در پائين هر دو استخوان مثلثى دو استخوان وجود دارد كه بين قاعده دو مثلث و رستنگاه دندان‌ها محصور هستند و دوتا از آن درزهاى جانبى ، يكى از آن دو استخوان را - دو استخوانى كه در دو طرف درز وسطى قرار دارند - از ديگرى جدا مىكنند . در چنين وضع اين ( دو استخوان ) با درز جداكننده دو زاويه قائمه به‌وجود مىآورند و در رستنگاه ( ريشه ) دندانهاى نيش زاويه حاده و در سوراخ‌هاى بينى زاويه منفرجه مىسازند . از درزهاى آرواره فوقانى درز ديگرى از درز مشترك بالاتر به طرف چشم پائين مىآيد وقتى كه به گودى چشم رسيد سه شاخه مىشود : شاخه‌اى از زير درزى كه با پيشانى مشترك است و بالاى گودى چشم است عبور كرده ، به ابرو مىرسد . شاخهء دوم پائين‌تر از آن و بدون اينكه به گودى چشم برسد خود را به ابرو مىرساند و شاخه سوم پس از آنكه وارد گودى چشم شد تا ابرو ادامه مىيابد . هر بخشى از آنها كه نسبت به درزى كه زير ابروست پائين‌تر است ، از محلى كه در زير بالاتر با آن تماس دارد دور تر است . استخوانى كه درز اول آن را جدا ساخته است بزرگتر و استخوانى كه دومى را جدا كرده است از استخوان جدا شده بوسيله سومى بزرگتر است « 87 » .

--> ( 87 ) - نسخه انگليسى : استخوانى كه توسط درز اول جدا مىشود استخوان بزرگ است .