بدن گردد ديگر بسيار بود كه مرخص باشند كسانى كه در بدن ايشان از اخلاط رديه بود آنكه در غذاى جمود جيد الكيموس توسعه نمايند و بان تعديل مزاج خود كنند حاصل كه اگر در ايشان قوت مسهل بود به تنقيه بدن تخفيف طلب كنند و الا بتدبير لطيف و تعديل غذا ديگر بدانكه ابدان متخلخل را كه در تخليل به آسانى از بدن ايشان مواد بتحليل رود واجب بود كه غذاء ايشان رطب و سريع الانهضام بود با آنكه اسباب تخلخل موجب كثرت تحلل گردد با آنكه ابدان متخلخل در احتمال اغذيه غليظ اقوى باشد و در اغذيه مختلفه توانا باشد و چنين ابدان از ضرر اسباب داخلى دور تر بود كه از ضرر اسباب خارجى ديگر بدانكه كسى را كه عادت آن بود كه از گوشت بسيار خورد و در رفاهيت و راحت گذارند و اگر بدن او غليظ باشد متعهد شود فصد را و در هر فصلى يا زودتر فصدى كند يا تنقيه و اگر در مزاج خود بعد از فصد يا پيش از فصد سردى ملاحظه كند بايد كه از جوارشات كمونى و عود و عنبر و مصطگى و جوارش جالينوس چيزى تناول كند يا از اطريفل كبير كه از چيزهاى كه معده و روده را پاك و صاف گرداند و جداول را نقى سازد ديگر بدانكه بدترين اغذيه غذاى كه در ان اختلاف قوام بود يا جمع ميان اغذيه مختلفة الطبايع ديگر بدانكه بعد عهد و بطويل مدت اكل له الحاق غذاى اخسير به اول وقتى شود كه غذاى اول شروع در هضم كرده باشند ردى بود پس چون حال چنين باشد احوال هضم مختلف گردد ديگر بدانكه بهترين غذاها و اوفق اغذيه غذاى بود كه معده را بان اشتمالى شود اشتمالى تام و قوت قابضه آن قوى باشد و جوهر آن غذا صالح بود و به اعضاى رئيسه متصادق و متسالم بود و اين معانى از شرائط جودت هضم و تغذيه باشد پس اگر غذا صحيح المزاج نبود يا مخالف بود اعضا را در مزاج دليل بود بر مخالفت غذا مزاج را مخالفتى كه فوق مخالفت طبيعى بود بان التفاتى كه زياده از رسم ننمايد و ديگر از جمله مضرتها كه در غذا لذيذ بود آن بود كه در وقت اكل آن زياده از حاجت وارد بدن مىشود پس در وقت اكل احتياط بايد كرد ديگر بدانكه اوفق اوقات اكل كه مشبع بود آن بود كه در هر دو روز سه نوبت غذا وارد بدن سازند آن مقدار كه سير شوند روزى دو نوبت يكى صبح و اول نهار دوم وقت خفتن و آخر نهار و اول شب و نوبتى ديگر در ميان روز آينده كه روز دوم بود ديگر بايد كه در امر تغذيه بدن رعايت عادت بكند رعايتى در غايت شدت و اعتماد چنان كه اگر كسى را عادت آن بود كه در روزى دو نوبت طعام خورد و آن را تغير دهد بيك‌دفعه و در يك نوبت كند ضعيف گردد و اگر عادت او آن بود كه در روزى دو نوبت طعام خورد و به دو نوبت كند موجب ثقل و امتلاء ضيق نفس گردد و جشاء حامض خبث نفس و غثيان و مرارت فم و نرمى شكم از جهت ورود بمعده از چيزى كه معده را به آن الفتى نباشد و از عوارض كه عارض مىشود او را آنكه در هضم غذاء او نگنجد از نكابت و فساد و تخمه و امثال آنها و مثل جبن و بددلى و وجع در فم معده و لذع آن و به گمان اندازد او را كه گويا معده او و روده او در ميان شكم و در جوف او معلق است اگر معده را خالى گذارد بسبب انقباض معده در نفس خود و تشنج آن و بول او محترق گردد و براز او كدر و محترق شود و بسيار بود كه او را برودتى در اطراف پديد آيد بسبب انصباب مرارت بمعده در مرارى الامزجه بسبب اجتماع حرارت در معده دون البدن و لون او فاسد گردد و دائم در بليله بود و اما ابدانى كه در ابدان مرار بسيار مجتمع گردد احتياج دارند بانكه تناول اغذيه ايشان متفرق باشد و زود تغذيه كنند و بتاخير نگذارند كه مراره بمعده نريزد و پيش از حمام تغذيه نكنند كه در حمام مراره بمعده نريزد و اما كسانى كه بلغمى مزاج باشند بايد كه پيش از استحمام رياضت كنند بعد از ان بحمام روند و نگذارند كه غذا خورند پيش از حمام و اگر ضرورت شود بانكه اكلى كنند بايد كه از خبر منفوع باب ليمو و قند با سكنجبين به آن چيز تنها كه زود هضم شود بيشتر از شروع در حركت پارهء تناول كنند و همچنانكه حركت بيش از اكل غذا بايد كه قوى بود بعد از اكل غذا بايد كه حركت خفيف بود او ديگر بدانكه اگر كسى را كه معده بود كه بچيزهاى تيز مائل بود و از چيزهاى شيرين كاره باشد و از چيزهاى چرب هم كاره باشد و خواهند كه آن معده را بصلاح آورند از قى كردن چيزى بهتر نبود و تدبيرى از ان بصواب نزديك‌تر نبود و بايد كه آن قى را به مثل سكنجبين و آب ترب كنند و ماهى شور ديگر بايد كه كسى را كه در بدن غباله و فربهى بود بعد از حمام غذا بخورند بلكه صبر كنند و اندك خوابى كنند و در روزى يك نوبت خورند از جهت آنكه كثرت غذا منافى سمن بود و بايد كه تا غذا از سر معده او نگذرد ميل بخواب نكنند و بايد كه بعد از ورود غذا حركت كنند خصوص حركتى كه در ان عنف بود بر غذا كه موجب نفوذ غذا بود در بدن پيش از هضم يا آنكه منزلق گردد بىآنكه هضم شده باشد يا آنكه مزاج او فاسد شود بسبب خضخضه و حركت و بايد كه بعد از غذا آب بسيار بخورند