حكيم ميسرى

پيشگفتار 24

دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى )

كردن « جمله اندام » به صورت « جملندام » و تلفّظ « دواء المشك » به صورت « دولمشك » . و مشك طرامشيعت گرم باشد * و حيض آرد كه او هم نرم باشد ( 499 ) كه گرما بر تنش بر غلبه گيرد * و جمله اندام او گرما پذيرد ( 3380 ) دولمشك اندرو آميز هر روز * به دو ده تا مگر بينيش پيروز ( 1684 ) مختصّات دستورى و مختصّات لفظى ، دانش‌نامه از نظر مختصّات دستورى و لفظى همانند متون نظم و نثر قرن چهارم هجرى است . اينك پاره‌اى از اختصاصات آن را ذكر مىكنيم : 1 - آوردن « يكى » بجاى « ياى وحده » : يكى خايه بزن در روغن ورد * برو نه زود تا بنشاندش درد ( 1077 ) و رجوع كنيد به بيت‌هاى ( 2850 ) و ( 3789 ) ( 1145 ) . 2 - به كار بردن « ش » و « ت » فاعلى : چو يك هفته ازين دارو بخوردش * سپرز و درد را دارو بكردش ( 2103 ) نبايد كردنت تركيب دارو * ازو بسيار عيب آيد ابر تو ( 592 ) و رجوع كند به بيت‌هاى ( 4466 ) و ( 599 ) و ( 3547 ) . 3 - استعمال « غمان » بجاى « غمها » و « اندوهان » بجاى « اندوهها » . مساعد باشد او مر مردمان را * ندارد بيهده رنج و غمان را ( 278 )