طاوسى شده بود كه از پاى تا سر مجسمه را به‌طور منظم در دو طرف سمت راست و چپ پوشانيده بود و ابتدا تصوّر شد كه اين مجسمه دو بال با شاهپرهاى متعدّد دارد و بالهايش را براى پرواز به سوى آسمان باز كرده است با كمى دقّت معلوم شد كه همهء شاهپرها به شكل دست و بهم پيوسته ساخته و در كنار هم قرار داده و به شانهء مجسمه پيوسته‌اند . مسلما سازندگان اين مجسمه مىخواسته‌اند نشان بدهند كه دست وسيلهء قدرت است اگر خدا داراى دو دست باشد از يك انسان معمولى چندان قويتر نمىگردد اما اگر دست‌هاى متعدّد داشته باشد قوىترين خواهد بود و با اين نكته گوشه‌اى از خطوط فكرى آن هنرمندان را مىخوانيم ، نظير همين خطوط فكرى است كه در ادبيات فارسى به وزير و شخصى كه در امور مملكت قدرتى دارد « دستور » يعنى صاحب دست گفته‌اند با اين فرق كه خدايان بايد از دستوران قويتر مجسم شوند . نتيجه آنكه از يك مجسمه يا يك ظرف سفالى و يا فلزى و يا از يك اثر باقيمانده از بنا مىتوانيم به هنر و اعتقادات ملّتى در زمانهاى مختلف پى ببريم و از همين يافته‌ها به يافته‌هاى ديگرى برسيم . همچنين از كتب خطى مىتوانيم علاوه بر اوضاع و احوال به پيشرفتهاى علمى انسان در ادوار مختلف پى ببريم و به اختراعات و اكتشافات كوچك و بزرگ آنان به آسانى دست يابيم و با استفاده از اين پايه‌ها به پيشرفت علم و صنعت خود سرعت بدهيم . وجود همين نكات علمى در كتب خطى سبب ارزشمندى آنها شده است . قرن‌هاست كه كشورهاى اروپايى كتابهاى خطى در علوم مختلف را به قيمت‌هاى گزاف خريدارى كرده و هنوز هم مىخرند و با مطالعه آنها به رموز علمى هزار ساله خاورميانه پى برده‌اند و چكيدهء آن را براى تكميل علم و صنعت خود به كار گرفته‌اند . و در بعضى موارد تجربيات ديگران را بار ديگر به آزمايش گذاشته و نتيجه را بنام خود ثبت رسانيده‌اند . آنان رموز كار را مخفى و از چشمها پنهان نگاه داشته‌اند . اين گنجينه‌ها از دست صاحبانش چرا بيرون شده است ؟ بىاطّلاعى از محتواى اين ذخاير علمى سبب شد كه از دست صاحبان اصلىشان بيرون برود . در زمان‌هاى گذشته حكيم به كسى گفته مىشد كه به اغلب علوم زمان خود آشنا بوده باشد . علم در گذشته مثل امروز وسعت نيافته و به رشته‌هاى بيشمار منشعب نشده بود همهء علوم در چند اسم خلاصه مىشدند . يك نفر پزشك به تمام امراض بدن آگاه بود و درخور هريك به دارو و درمان آشنايى داشت ، باوجود اين مىتوانست شاعر و اديب هم باشد و فلسفه و فيزيك و شيمى