ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
800
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
متواتر بوذ ، و ثابت اعنى نبض اصحاب الدق « 1 » ازين شمار بوذ نيز ، و اين اان نبض بوذ كى بذنب الفار ياذ كردم اعنى صغير بوذ بغايت « 2 » و دقيق بوذ بغايت دقت و صلب بوذ بغايت صلابت و برين « 3 » حال برنمانذ « 4 » جى بتر و بتر كردذ تا آنكاه « 5 » كمنقضى « 5 » كردذ ، و موجى و اين اان نبض بوذ كبا بهنا بوذ و نرم بوذ « 6 » به زير انكشت و « 7 » جزوى ازو عظيمتر بوذ و شاهقتر و جزوى ديكر صغيرتر بوذ « 8 » و منخفضتر جنانك موج دريا بوذ « 9 » كز وى آب كاه بلندتر آيذ و كاه فروتر روذ « 9 » نواله نواله ، اين نبض نيز برين مثال بوذ جن امواج كى يك سبس ديكر برآيذ به زير انكشتان بر همين مثال بوذ كه جزوى از رك برآيذ و بلند شوذ و جزوى فروروذ بمغاكى ، و دوذى نيز بر همين مثال بوذ و لكن عريض نبوذ و موجها او خردتر بوذ وز « 10 » نخست موجى بوذه بوذ باز دودى كردذ و جن كرم بروذ يكى بلند برآيذ از قفاى كرم و « 7 » باز آن بلندى مغاكى كردذ و باز ديكربار بلندى كردذ بر كردار موج و لكن ضعيف بوذ و صغير ، و باز موجى عريض بوذ و امواج او عظيمتر « 11 » و قوىتر ، و دوذى بدان خواندهاند كه [ بذان مانذ كه ] « 12 » اندر ميان شريان كرميستى كه همى راه روذ ، و منشارى نيز بر همين مثال بوذ « 13 » كه جزوى از رك نرمتر نمايذ « 14 » و جزوى صلبتر و جزوى شاهق نمايذ و جزوى منخفض ( f . 642 ) جنانك دندانهاء ارّه بوذ و لكن قوى بوذ و سخت ضعيف نبوذ ، باز نملى همين نبض بوذ از نخست باز نملى كردذ ، و بدان نملى خواندهاند كه اين نبض كى
--> ( 1 ) - ف : اصحاب دق ( 2 ) - ف : افزوده . صغر ( 3 ) - ف : و بذين ( 4 ) - ب ه : و برنكردد ( 5 - 5 ) - ف : منقضى ( 6 ) - ف : افزوده . و ( 7 ) - ف : « و » ندارد ( 8 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 9 - 9 ) - ف : كه روى اب كاه بلندتر آيذ و كاه فروتر و ( 10 ) - ف : و از ( 11 ) - ف : « تر » ندارد ( 12 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد ( 13 ) - ف : افزوده . نيز ( 14 ) - ف : نرمتر ايذ