ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
772
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و كر « 1 » غشى از قبل غم و بيم و خشم آمذه بوذ دل او را خوش كنند « 2 » بديدار دوستان و بخور كنندش بعود هندى و عود برورده و « 3 » مثلّث و سبرغمهاى « 3 » خوشبوى نهند بيش او و شاذى كنند و بدان جيزها مشغول شوند « 4 » كه مزه يابذ وز ان جيزها دور دارند كى بترسند و غمناك « 5 » كردند و خشمناك شوند « 5 » و مشغول دارندشان تا اين « 6 » جيزها ياذ نكنند و فرامشت كنند و باز شراب خورند به مقدار طاقت و معجون مفرّح و دنيد مشك حلو « 7 » به كار دارند . باز اكر « 7 » غشى از قبل درد امذه بوذ بخاصه درد قولنج جهد كن باب كرم كه بخورذ تا كرم كردذ اكر نفع نكنذ جهد كن ] « 8 » تا شكم به يارى بياره فيقرا يا روغن باذام تلخ يا روغن بيد انجير ، و بفرماى « 9 » تا روغن كرم كنند روغن بابونه يا روغن سداب اكر قولنج كرم نبوذ يا روغن بنفش و خيرى و روغن كل اكر قولنج كرم بوذ و « 10 » بر شكم او ريزند « 10 » و كمادى كنند تا ان درد كم كردذ ، اكر اينهمه كردى و « 11 » نهنشينذ زوذ بفلونيا و دحمرثا مشغول شو تا درد كم كردذ ، باز بعلاج قولنج باز كرد وز « 12 » باب قولنج اينجا يارى خواه و هر كجا درد مىكند ان حال هم ازين « 13 » قياس دان كه اينجا ياذ كردم . و هر عرقى كبيايذ و بيمار از وى « 14 » سبكى نيابذ آن عرق را باز بايذ داشتن تا قوّت ساقط نكردذ « 15 » ، و بجيزهاى قابض علاج بايذ كردن جن مرداسنك برورده و توتياء برورده و زاك سبيد و مورد و جلنار و كل سرخ
--> ( 1 ) - ف : و اكر ( 2 ) - ف : خوش كنذ ( 3 - 3 ) - ف : اسپرغمهاى ( 4 ) - ف : شوذ ( 5 - 5 ) - ف : و خشمكين كردند ( 6 ) - ف : تا ازين ( 7 - 7 ) - ف : به كار دارذ باز اكر اين ( 8 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : تا اب كرم خورد چندانك كرم كردد اكر نفع نبود جهد كن ( 9 ) - ف : بفرمايى ( 10 - 10 ) - ف : بر شكو اويزند ( 11 ) - ف : افزوده . درد ( 12 ) - ف : و از ( 13 ) - ف : هم برين ( 14 ) - ف : ازو ( 15 ) - ف : ساقط نكنذ