ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
701
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » اكر آسان آيذ دليل بوذ بر قوّت احشا ، و كر « 1 » بدشوارى آيذ دليل بوذ بر ضعف احشا و خاصه ضعف قوت دافعه امعا . باز نضج مدّه « 2 » و ريم آن بوذ كبقوام معتدل بوذ و برنك سبيد بوذ و مستوى بوذ بقوام و سرخ نبوذ و خاكستركون و سياه نبوذ و كنده نبوذ . باز اكر سخت سوزان بوذ و سرخ بوذ دليل بوذ بكرمى ، و كر سرد بوذ و كبوذ و تنك « 3 » بوذ دليل بوذ بسردى « 3 » ، و سياه و كمد و كنده دليل بوذ بر مرده « 4 » [ و ] « 5 » بوست « 6 » كنده كشته يا استخوان « 7 » بارهء « 7 » كنده كشته . اينك بدينكونه بوذ شناختن نضج ، اكنون بحمّى محرقه مشغول شوم . فى الحمّى المحرقة « 8 » اين تب كو را محرقه خوانند از عفونت خون بوذ ، و « 9 » ان « 9 » سوناخوس متزيّده جون جندانى زيادت بديرذ كى [ اين ] « 10 » خون كه بناحيت سينه است و دل « 11 » ببوساند و آنكه قلق و اختلاط عقل آرذ « 11 » و رميدن از جاىبجاى « 12 » و حالى مانندهء ضيق النفس ، و سبب اين آن بوذ كه ( f . 559 ) جالينوس كفت كه جن خون كنده كردذ صفرا كردذ و اين عفونت كرمتر « 13 » از عفونت صفرا « 14 » ، و من از بهر اين مسئله بجايكاه « 15 » قصابان رفتمى بتابستان « 16 » آن خون كنده كشتهى
--> ( 1 - 1 ) - ف : و كر اسان ايذ دليل بوذ به قوت احشا و اكر ( 2 ) - ف : مدة ( 3 - 3 ) - ف : دليل بر سردى بوذ . ( 4 ) - م : ظ . بر جيز مرده ( 5 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . ب ه : افزوده . شدن ( 6 ) - ب ه : و ( 7 - 6 ) - ب ه : يا بى ( 8 ) - ف : باب فى حمى المحرقة ( 9 - 9 ) - ف : از ( 10 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 11 - 11 ) - ف : بپوسذ و آنكه قلق ارذ و اختلاط عقل ( 12 ) - ب ه : و ناشكيب بودن ( 13 ) - ب ه : كردد ( 14 ) - ف : افزوده . بوذ ب ه : افزوده . كردد . ( 15 ) - ف : بجاى ( 16 ) - ف : افزوده . و