ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
676
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
دايمه با غب دايره و آن ديكران همه شطر الغب بوند و لكن غير خالص بوند ، و هرج من تركيب اين دو تب كفتم بدان تبهاء ديكر همان آيذ اعنى تركيب ربع و غب و تركيب بلغمى و ربع و « 1 » دموى [ و ] « 2 » غب و دموى و بلغمى و دموى و ربع ، و بوذ كبر همين قانون جهار بر يك جاى كرد آيند اعنى بلغميه الدايمه و غب الدايمه و ربع الدايمه و دموى الدايمه ، و بوذ كه اين هر جهار دايمه بوند ، و بوذ كى دايره بوند ، و بوذ كبعضى دايمه بوند و بعضى دايره ، « 3 » وزين كدايمه بوذ « 3 » نيز بوذ كى يكى دايمه بوذ و سه ديكر دايره ، ( f . 538 ) و بوذ كى يكى دايره بوذ و آن « 4 » سه ديكر دايمه ، و بوذ كى دو دايمه بوذ و دو دايره ، و اين دو كونه كى اكنون دايمه امذه است « 5 » بدان قسم ديكر دايره آيذ يا آنك دايره آمده است « 5 » بدان قسم ديكر دايمه آيذ ، و بوذ كى اين حال بسه جنس بوذ كتركيب بديرذ خونى با بلغمى و سودائى يا خونى با صفرائى و بلغمى يا خونى با صفرائى و سودائى ، و اين هر سه يا بنوع يكى بوند يا مختلف بوند « 6 » بنوع « 7 » ، اعنى هر سه دايمه بوند يا بعضى « 8 » ، و بوذ كى دو دايمه بوند و يكى دايره ، يا يكى دايمه بوذ و دو دايره ، و اين به دو كونه بود آنك بدين قسم دايمه آمدست بدان قسم ديكر دايره آيذ ، يا آنك بدان قسم دايره آمذه است « 5 » بدين قسم دايمه آيذ ، يا هر سه دايره ايند ، و بدانك سه تب ربع الدايره كرد آيند تا مانندهء تب بلغمانى « 9 » كردذ كه هر روزى « 10 » يك تب بيايذ ، و بدانك « 11 » تركيب دو غب مانندهى تب بلغمانى آيذ « 12 » تا « 12 » هر روزى يك تب آيذ ،
--> ( 1 ) - ف : « و » ندارد . ( 2 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . ( 3 - 3 ) - ف : و ازين چهار كه دايمه بوند . ( 4 ) - ف : « آن » ندارد . ( 5 ) - ف : امذست . ( 6 ) - ف : « بوند » ندارد ( 7 ) - ب ه : يا بجنس متفق بوند يا بجنس مختلف . ( 8 ) - ف : افزوده . و بعضى . ب ه : افزوده . دايمه بوند و بعضى دايره ( 9 ) - ف : بلغمى ( 10 ) - ف : كه هروزى ( 11 ) - ف : افزوده . از ( 12 - 12 ) - ف : يا