ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
668
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
با صفايح بود يا جن موى و ريسمان « 1 » اندرو بديد آمذه بوذ « 1 » بباب سرد كردن شكم و سينه و دل « 2 » . و باز آنكسها را كى لاغرى نبوذ و كرمى نيك نبوذ علاج بشير بايذ كردن « 3 » وز « 3 » همه موافقتر شير زنى بوذ كى آن زن جوان بوذ و تندرست « 4 » وز شوى دور باشذ « 4 » و غذا كشك و سباناخ خورذ و كوشت كبك و تيهو و دراج و فاخته و جوژه ، و « 5 » باز از بس اين شير زنان شير خر به بوذ « 6 » و بايذ تا خر جوان بوذ و سبيدرنك بوذ و شكم او نه سخت بوذ و نه نرم و علف « 7 » كدهد كشك خورذ « 7 » و كشنيز تر و سباناخ و كسنى و كوم « 8 » كبر لب جوى بوذ و برك نى تر و تاك رز و آنج بدين مانذ ( f . 532 ) ، و باز از بس شير خر « 9 » شير كاو ، و ايشان را هم ازين كونه علفها دهند « 10 » ، و بايذ تا از شير بز « 11 » برحذر باشند « 11 » از قبل دو جيز را يكى تا اندر معده بنير نكردذ و « 12 » نهخسبد « 13 » ، اكر اندكى شكر با شير بخورذ ايمن كردذ از بنير كشتن ، و باز آن ديكر خصله « 14 » استحالت شير بوذ و عفونت بد رفتن او و علامات اين آن بوذ كه كرمى تب تيزتر كردد آنكاه جون جنين بوذ شير نبايذ خوردن و ببايذ دانستن كبا تب دق تبى ديكرست هر جند كنوبه نكند همى از حميّات دايمه و اين بباب آن حميّات ديكر ياذ كنم و با همين نيز به بول بنكرذ و بنبض و تشنكى « 15 » و بدم زدن
--> ( 1 - 1 ) - ف : اندر وى آمذه بوذ ( 2 ) - ب ه : اب مورد تراب سيب . . . صندل سبيد كافور كل سوده عود سوده همه بيكجاى بياميزد . . . بر بيوندها و اندامها مىاندايد ( 3 - 3 ) - ف : و باز از ( 4 - 4 ) - ف : و از شوى دور بوذ ( 5 ) - ف : « و » ندارد ( 6 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 7 - 7 ) - ف : كبيذهء كشك خورذ . م : آن خر را كشك دهند . ( 8 ) - ب ه : ظ . كيا ( 9 ) - ب ه : شير شتر به بود باز ( 10 ) - ف : علفها بوذ ب ه : افزوده . كى ياد كردم ( 11 - 11 ) - ف : حذر كنذ ( 12 ) - ب ه : نفسرد و ايمن ( 13 ) - ب ه : و ( 14 ) - ف : و « م » : خصلت ( 15 ) - ف : « و تشنگى » ندارد