ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
659
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
آنكاه اين حال را ذبول خوانند و علاج ذبول به آخر اين باب بكوييم « 1 » . اكنون باز كردم به بيان كردن « 2 » نوع بيشين از دق كورا اقطيقوس كويند « 3 » و هر دو كونه « 4 » باريك شدن بوذ و يك « 5 » نوع ثابت بوذ و سبب باريك شذن اندرو تب بوذ ، و ديكر نوع را باريك شدن از قبل تحليل بسيار بوذ تا حرارت غريزى منطفى شوذ جنانك بيران را بوذ از ضعف حرارت غريزى « 6 » و نايافتن غذا از قبل اين ضعف را « 7 » ، جه سبب افعال طبيعى « 8 » حرارت غريزى بوذ ، جن او ضعيف شوذ تن غذا نيابذ ، و انواع اين تب سه كونه « 9 » بوذ جنانك ياذ كردم . و نشان تب نخستين از تب اقطيقوس آن بوذ كه سبس حمّى يوم تن « 10 » سرد نكردذ جه سوزان بماند ، نه سوختن قوى و لكن مانندهى سفال تفسيذه ، « 11 » وز نخست كدست بر او نهى بندارى « 12 » تب نيست جى كرمى است بيشتر باز جن زمانى ببوذ « 13 » تب ظاهر كردذ از مجاورت دست تو ، و رنك روى زرد كردذ و بىكونه و نبض صغير كردذ و صلب و متواتر ، و كر جاى شريان را قياس كنى يا جاى ديكر از بوست تن جاى شريان را كرمتر يا بى از جايهاى ديكر ، و با همين حال اكر جنان بوذ كغذا خورذ « 14 » سبس غذا به دو ساعت تن او كرمتر كردذ آنكه شك برخيزد ازين حال « 14 » ، و بوذ كى اين حال از بس تبهاى عفونى « 15 » بوذ جنانك ياذ كردم كز « 16 » بس تبهاء عفنى « 17 »
--> ( 1 ) - ف : بكويم ( 2 ) - ف : « كردن » ندارد ( 3 ) - ب ه : و دو كونه بود ( 4 ) - ف : « كونه » ندارد ( 5 ) - ف : يكى ( 6 ) - ب ه : كى جون او ضعيف شود غذا نيا . . . ( 7 ) - ب ه : بود ( 8 - 7 ) - ف : چن سبب افعال طبيعى حرارت و نايافتن ( 9 ) - ف : « كونه » ندارد ( 10 ) - ف : « تن » ندارد ( 12 - 11 ) - ف : و از نخست كه دست برو نهى پندارى كه ( 13 ) - ف : بوذ ( 14 - 14 ) - ف : از پس غذا به دو ساعت تن كرم كند انكاه شك برخيزذ ازين كار ( 15 ) - ف : تبهاء عفونت ( 16 ) - ف : كه از ( 17 ) - ف : افزوده . ايذ