ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

645

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

آنك رطوبات دل و جرم دل كرم كشته بوذى « 1 » . جن هوا دل كرم كردذ آن هوا كى اندر شرايين است كرم كردذ و همه تن بدين سبب كرم كردذ ، و بوذ كى جو اين « 2 » سبب كه هواء دل را « 2 » كرم كرد قوىتر بوذ و خون را كرم كند بىآنك ببوساندى « 3 » مر « 3 » خون را و تن را كرم كند دو سه روز « 4 » بماند « 4 » هم حمّى يوم خوانندش . « 5 » و جنس ديكر را « 5 » نام حمّى عفنى بوذ اعنى آن تب كه از بوسيدن و كنده كشتن اخلاط آيذ ، و سبب اين تب « 6 » كرم كشتن رطوبات دل بوذ تا جن رطوبات دل كرم كردذ هواى دل را كرم كند و جن هواى دل كرم كشت همه تن كرم « 7 » كردد ، و اين تب قوىتر بوذ از ان تب اول « 7 » جه هم هواى دل كرم كشت و هم رطوبات دل ، و هواى شرايين و خون شرايين « 8 » بر همين مثال كرم بوذ . و « 8 » سديكر جنس را نام حمّى دق بوذ و سبب اين تب كرم كشتن تنه دل بوذ اعنى جرم دل ، و جن جرم دل كرم كردذ « 9 » رطوبات دل و هواى دل همه كرم كردند « 10 » و تن كرم كردذ . و مثال آوردست جالينوس بدين تبها « 11 » ، كفتست جنان دان « 11 » تب يك‌روزه را اعنى حمّى يوم جن دمهء آهنكران كه دمه سرد بوذ و ان هوا كه اندر دمه بوذ كرم « 12 » ، اعنى دل سرد بوذ و هواى دل كرم ، و جنان دان مر حمّى عفنى را اعنى ان « 13 » كه از بوسيذن اخلاط آمذه بوذ « 13 » جن باتيله رويين سرد و به دو اندر اب كرم ، اعنى رطوبت دل « 14 » كرم و تنه‌ى دل سرد ، و جنان دان

--> ( 1 ) - ب ه : و ( 2 - 2 ) - ف : هواء دل ( 3 - 3 ) - ف : من ( 4 - 4 ) - ف : تب ايذ ( 5 - 5 ) - ف : و ديكر جنس را ( 6 ) - ب ه : ديكر ( 7 - 7 ) - ف : كشت و اين تب قوىتر از ان تب اول بوذ ( 8 - 8 ) - ف : نيز هم برين مثال بوذ و باز ( 10 - 9 ) - ف : ندارد ( 11 - 11 ) - ف : و كفته است چنان دان كه ( 12 ) - ب ه : بود ( 13 - 13 ) - ف : تب را كه از پوسيذن اخلاط بوذ ( 14 ) - ف : « دل » ندارد