ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

641

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

سقمونيا انطاكى بايذ « 1 » روشن و جنان بايذ كه بدست آسان ريزه كردذ و اكر به آب بكدازى همه « 2 » حل « 2 » كردذ و از وى هيج باقى نمانذ ، و اصلاح وى ببلبل « 3 » بوذ و هليله زرد و كل « 4 » و انيسون « 5 » تا « 4 » او را بريان كنند اندر ميانه‌ى آبى يا ميانه سيب يا بروغن بنفش « 6 » بمالند و « 7 » شربتى از وى دانكنيم تا دو دانك و اكر با هليله يا با كل « 8 » يا با سركا ( f . 511 ) افتاذه بوذ باصلاح حاجت نيايذ ، و وى صفرا آرذ و بلغم و مقدار اندك از وى سه نخوذ بوذ « 9 » . بسبايه سودا آرذ و لكن با شتاب بوذ و اندكى اسهال كند و قى كند « 10 » . افتيمون داروى « 11 » بزرك و شريف است و بىغايله « 11 » و لكن با كربست و قى آرذ و شربتى از سه درم سنك تا هفت درم سنك بوذ « 12 » ، و ذياسقوريدوس ايذون كفته است كه بيست و يك درم سنك بداذم و لكن من بيش از بنج درم سنك نداذه‌ام « 13 » . هليله زرد صفرا آرد « 8 » ، هليله سياه سودا آرذ « 14 » ، و آن هليله كى نرمى دارذ كار « 15 » نكند مكر كه معده را ببيرايذ و آب هليله بايذ خوردن با شكّر و ترنكبين ، وزن هليله بيست درم سنك « 16 » . سنا و شاهترّه كرّ را شايند « 17 » و ببايذ جوشانيذن ، « 18 » شاهترّه هر « 18 » شربتى از شش درم سنك تا ده درم سنك ، سنا از جهار درم سنك تا شش درم سنك « 13 » .

--> ( 1 ) - ب ه : كى ازرق بود و سبك سنك ( 2 - 2 ) - ف : اب ( 3 ) - ف : پلپل ( 4 - 4 ) - ف : و سركا و انيسون يا ( 5 ) - ب ه : و بايد ( 6 ) - ب ه : يا روغن بادام ( 7 ) - ف : « و » ندارد ( 8 ) - ف : افزوده . و ( 9 ) - ب ه : كمتر از وى نصف . . . الى نصف ربع و طسوج ( 10 ) - ف : افزوده . نيز ب ه : آرد ( 11 - 11 ) - ف : شريفست و بزرك و بىغايلت ( 12 ) - ب ه : و اين غايت بود ( 13 ) - در « ف » كلمه‌اى ناخوانا افزوده است . ( 14 ) - ب ه : ظ . بمعونت داروهاء ديكر و بخاصيت معده را دباغت دهد . ( 15 ) - ف : كارى ( 16 ) - ف : افزوده . ظ . سنا شاهتره ( 17 ) - ف : شايذ ب ه : افزوده . و خارش و صفراى محترق ارد ( 18 - 18 ) - ف : ندارد