ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
623
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » بايذ از معتدل ، و كر سرد بوذ كرمتر بايذ از معتدل « 1 » ، و ببايذ نكرستن بمزاج اين كس اكر مزاج « 2 » وى به حال تندرستى خشك بوذه است و كرم ، دارو كرم بايذ كردن « 3 » ، و اكر مزاج اندام ( f . 496 ) سرد بوذ سرد . باز « 4 » ببايذ نكرستن اكر مزاج بيمار سوء المزاج « 5 » است ، دارو بضدّ آن سو المزاج « 5 » بايذ كردن ، و از بهر اين كويند كى كندرو بمزاج سرد كوشت برارذ و ان مزاج صحى را خواهند نه مرضى را . باز اكر ريش را سبب از « 6 » اندرون بوذ ، از اول رك بايذ كشاذن « 7 » يا داروى مسهل خوردن « 8 » تا آن مايه كم كردذ ، باز بريش آئى اكر دارو بوى « 9 » توانى براكندن « 9 » كه كشاذه بوذ ببراكنى ، و اكر كشاذه نبوذ نتوانى براكندن دارو را تنك كنى جنانك كفتم و بسولاخ ريش فروكنى و اكر فرونروذ بدان آلت كه ورا زراقه « 10 » كويند اينجا « 10 » اندر كنى و بريش فرواندازى از زراقه و تا بتوانى بليته نكنى ، بس اكر ناجار بليته بايذ كردن نكاه دارى تا بليته انجا فرامشت نكنى بريش اندر « 11 » ، و اكر آماس به نزديكى ركى بوذ يا عصبى يا بيوندى ، نبايذ « 12 » شتافتن بكافنيدن « 13 » تا « 13 » ان رك را يا ان عصب را « 14 » يا « 14 » رباطات بيوندها را تباهى نيارذ و نبوسانذ جى كار دشوار كردد . باز اكر به جائى « 15 » بوذ كوشتناك بجاى مان تا نيك نرم كردد ، و ياذ دار كه هر كاه كى
--> ( 1 - 1 ) - ف : بايذ نهاذن از معتدل ( 2 ) - ب ه : اندام ( 3 ) - ف : افزوده . و بمزاج اندام نيز بر همين قياس بوذ اكر مزاج اندام باصل كرم بوذ داروى كرم بايذ كردن ( 4 ) - ف : « سرد باز » ندارد ( 5 ) - ف : سوا المزاج ( 6 ) - ف : « از » ندارد ( 7 ) - ف : بايذ زذن ( 8 ) - ف : خورده ( 9 - 9 ) - ف : توانىكردن ( 10 - 10 ) - ف : خوانند انجا ( 11 ) - ف : « اندر » ندارد ( 12 ) - « ف » و « م » : ببايذ ( 13 - 13 ) - ف : يا ( 14 - 14 ) - ف : تا ( 15 ) - ف : بجاى