ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
596
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
به آب نكاه بايذ كردن اكر اب ترنجى بوذ و كرم بوذ و نبض عظيم بوذ اكنون « 1 » رك بايذ زذن « 1 » باسليق يا اكحل و خون بربايذ داشتن بسيار و باز مطبوخ هليله زرد [ بايذ ] « 2 » . [ صفت مطبوخ هليله زرد ] « 3 » : هليله زرد دانه بيرون كرده بيست درم سنك بليله و آمله از هر يكى بنج درم سنك شاهترّه ده درم سنك « 4 » سنا بنج درم سنك تريامان سه درم سنك تخم كسنى سه درم سنك تخم كرفش دو درم سنك خيارجنبر « 5 » باك كرده « 5 » از بوست و دانه هفت درم سنك ترنكبين بيست درم سنك ، اين همه را بجوشانذ و صافى كند و سقمونيا بر وى افكند دانك نيم سنك « 6 » و بخورذ ، اكر حال درستتر بوذ آنكاه يك درم سنك « 7 » ياره با وى يار كند و بخورذ ، و باز بكرمابه بسيار اندر آيذ « 8 » و خويشتن بسيار بشويذ باب « 9 » خوش ، و از همه جيزها شيرين و تيز و تلخ حذر كند بخاصه از جيزهاء شور و قديد « 10 » ، و همه غذا از جيزهاى تفه دارذ ، و تفه جن [ خيار ] « 11 » و كدو بوذ و آنج بدين مانذ از ديكها « 12 » و زير با شيرين كرده بشكر « 13 » الا آنك خون بركرفتن و دارو خوردن قوىتر بايذ كردن . [ صفت ] « 3 » حبّى مر كر را : صبر يك درم سنك هليله زرد دو درم سنك سقمونيا دو دانك سنك ( f . 477 ) كل سرخ دانكنيم سنك ، اينهمه يك شربت بوذ قوى « 14 » و شربت ميانه دو درم سنك بوذ و نيم . صفت معجون كشمش
--> ( 1 - 1 ) - ف : ركى ببايذ زذن از ( 2 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ب ه : افزوده . خورد ( 3 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود . ( 4 - 3 ) - ف : هليله زرد ده درمسنك ( 5 - 5 ) - ف : باز كرده ( 6 ) - ب ه : ربع درهم ( 7 ) - ب ه : صبر . خ ( 8 ) - ف : اندر روذ ( 9 ) - ب ه : عذب فاتر ، خ ( 10 ) - ب ه : ظ . و ماهى سود ( 11 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ب ه : افزوده . و خيار بادرنك ( 12 ) - ب ه : افزوده . كى او را موافق بود و تترى با اب انار و سكبا - باز اكر كر تر بود علاج برين سبيل بايد كرد . . . كر خشك را ( 13 - 12 ) - ف : شكبا شيرين كرده بشكر به بوذ باز اكر تب بوذ علاج هم بذين سبيل بايذ كردن ( 14 ) - ب ه : را