ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
مقدمه 55
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
م - برخى از كلمات كه امروز با « ف » نوشته مىشود در اين نسخهء با نوشته شده است مانند : آفريدكار ، افكندن كه در نسخهء چاپى حاضر با « ف » نشان داده شده است . 2 - فايدهء ديگرى كه از اين نسخه بدست مىآيد آنست كه چون كاتب بسيارى از كلمات را با اعراب نوشته است بتلفظ صحيح اين كلمات در آن روزگار واقف مىشويم و اگر آنها را تلفظ اخوينى بخارى مؤلف كتاب هدايه در قرن چهارم ندانيم يقينا تلفظ كاتب اين نسخه در سال 478 هجريست . با توجه بدين موضوع كه چون اعراب در خط فارسى نوشته نمىشود ما از تلفظ كلمات فارسى در دورههاى مختلف بىخبريم و براستى نمىدانيم كه شاعران و نويسندگان ما آنچه را كه در قرون گذشته سروده و نوشتهاند و ما امروز در اختيار داريم چگونه تلفظ مىكردهاند ، وجود كلمات مشكول اين نسخه تا حدى ما را در كشف اين امر يارى مىكند . نكات اساسى در خصوص تلفظ كلمات مختلف در اين نسخه بدين شرح است : * باى اضافه مفتوح است : ببدر 724 - ببدل 477 - به بول 404 - ببينى 542 - بپهلو 466 - به دو : ( به + او ) 436 ، 699 ، 727 ، 794 - به دو ( به + دو ) 810 - به زير 769 - بدستها 731 - بطبع 555 - كبگل ( كه + به + گل ) 773 - بلون 700 - بوى « 1 » 618 * باى تأكيد مضموم است . بباشد 587 ، 696 - بباشى 762 - ببايد 421 ، 486 ، 537 ، 558 ، 696 ، 779 - ببّرد 507 ، 548 ، 571 ، 599 ، 606 ، 607 ، 608 ، 655 - ببرى 414 - ببندد 599 - ببويد 546 ، ببيزد 527 ، 565 ، 610 - بپالايد 455 ، 465 - بپالائى 669 - بتوان 555 - بتواند 430 ، 611 - بتوانى 728 - بخواهى 638 - بدهند 423 - بشويد 596 - بفرمايش 582 - بفزايد 682 ، 795 ، 806 ، 807 - بفشارد 551 - بفشارش 536 - بفشارى 475 - بفكند 550 - بكاهد 747 - بگذريم 786 - بمال 771 - بمالد 430 ، 582 - بمالند 509 ، 578 ، 766 ، 769 - بمالى 553 - بماند 440 ، 531 ، 541 ، 577 ، 634 ، 680 ، 699 ، 745 ، 751 ، 756 ، 757 - بمانند 541 - بمكد 582 - بميرند 541
--> ( 1 ) - در چند مورد باى اضافه قبل از ضمير « وى » مضموم است : بوى 96 ، 535 ، 538 ، 471