ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
572
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » حلقهاى بايذ بدان اندازه كى درد مىكند و جندانى « 1 » كه آن استخوان را كه رمانة الفخذ مىخوانى گرد اندر كيرذ ، و جندانى داغ بايذ كردن كه بكوشت رسذ و آنكاه يله كنى تا ريش « 2 » كند و بر وى تخم كتان كوفته و تر كرده به آب برنهى تا ريم زوذ كند « 3 » و بجاى مانى تا ريم بسيار روذ و بجاى نمانى « 3 » تا به شوذ ، و اينجاى كدرد كند « 4 » بياز بروغن كاو ببزد و برنهذ تا ريم بيرون آرذ و جن ريم بيرون امذ « 5 » سرون بجاى آمذ « 6 » و الا سرون از جاى بيرون آيذ و لنك كردذ . باز اكر مايه كرم بوذ نخست ركزنى از باسليق آن دست كه درد بدان روى همىكند ، و بسرون برنهذ اين ضماد . [ صفت ضماد ] « 7 » : بابونه و اكليل الملك و خطمى و تخم كتّان و ارد كشك و بنفشه و سركا و روغن كل . باز اكر اتفاق جنان افتد كى اين كس را باسور « 8 » بوذ جهد كند تا خون كشايذ از باسليق جنانك بباب باسور « 8 » ياذ كردهام « 9 » ، باز به زير زانو رك زنذ تا خون بسيار بروذ « 10 » و بساقها بر حجامت كند « 11 » يا بر سرون صواب « 12 » ايذ نيز « 12 » ، و باز آن مسهلها و ضمادها كياذ كردم به كار دارذ . باز اكر درد تا ساقها و بايشنه برسد اكنون مرين را عرق النسا خوانند اين نيز يا كرم بوذ يا سرد و علاج وى « 13 » همان بوذ كياذ كردم ، اكر سرد بوذ قى بايذ كردن و داروهاء مسهل بايذ خوردن و بر باى بمالذ « 14 » روغن
--> ( 1 - 1 ) - ف : حلقه بايذ بذان اندازه كه درد مىكند و چندان ( 2 ) - « ف » و « ب ه » و « م » : ريم ( 3 - 3 ) - ف : و بجاى مانى م : و بجاى مانى تا ريم بسيار بروذ و بجاى مانى ( 4 ) - ف : مىكند ( 5 ) - م : بيرون ايذ ( 6 ) - م : بجاى مانذ ( 7 ) - از « م » افزوده شد . ( 8 ) - م : ناسور ( 9 ) - ف : ياذ كردم ( 10 ) - ف : روذ ( 11 ) - ب ه : و بكويد تا نشتر حجام در و فروبرد تا خون بسيار برود و اكر بر . . . حجامت كند . ( 12 - 12 ) - ف : ايذش ( 13 ) - ف : « وى » ندارد ( 14 ) - ف : مالذ