ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

548

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

حبّ الغار نيك سوذ دارذ و كوارش خزميان هم‌جنين . و اكر كوذك به ماه جهارم و بنجم و ششم افتذ سبب بسيارى رطوبت بوذ كى اندر رحم كرد آيذ و كوذك را بلغزانذ ، علاج وى حقنهاى كرم بوذ كى برحم بكند « 1 » . [ صفت او ] « 2 » : بكيرذ يكى حنظله « 3 » و سر وى ببرّذ و روغن سوسن « 4 » بوى فروكند تا بركردذ و بخمير اندر كيرذ و باتش برنهذ تا « 5 » يك‌بار و دوبار « 5 » بجوشذ و باز صافى كند و آن روغن را برحم فروريزذ و اكر بروغن بلسان كبا شحم حنظل بجوشانذ هم صواب آيذ و لكن « 6 » بايذ تا شحم حنظل « 7 » بسيار نبوذ جى بس درشت آيذ و بيم ضررها بوذ ، و « 8 » هر جند اين علاج صواب بوذ « 9 » ان شافها به بوذ كياذ كردم « 10 » بيش ازين و آن بسنده بوذ ، و اكر بماههاى آخر بوذ اعنى هفتم و هشتم و نوهم سبب هم رطوبت رحم « 11 » بوذ و علاج وى همان « 12 » بوذ كياذ كردم بباب عسر الولاده « 13 » . و اين را نيك سوذ دارذ كى بيش از وقت زاذن بكرمابه اندر آيذ و به آب كرم اندر نشيند ، اكر كرمابه نيابذ مقدار يك ماه بر همين بباشذ « 14 » و روغن بنفش و روغن خيرى بمالذ دايم ببشت و زهار « 15 » ، و باز جن وقت زاذن آيذ بسيار بخسبد و نه‌رنجذ « 16 » جى بايان دراز كند و جنان داند كه بباى مىخيزم « 17 » و

--> ( 1 ) - ف : كند ( 2 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 3 ) - « ف » و « م » : حنطله ( 4 ) - ف : « سوسن » ندارد ( 5 - 5 ) - ف : يك دوبار ( 6 ) - ف : لكن ( 7 ) - ف : « حنظل » ندارد ( 8 ) - ف : « و » ندارد ( 9 ) - ب ه : با او غذا يار بايد كردن و ، نسخه ( 10 ) - ف : كه ياذ كرده‌ام ( 11 ) - ف : رحمى ( 12 ) - ف : افزوده . علاج ( 13 ) - ب ه : عسر ولادت دشخوارى زادن بود . صفت شافه‌اى كى كودك مرده يا زنده بيرون ارذ خربق سياه . . . و شير و زهره . . . را همه برابر و بكوبد و بسر شد و شافه كند . . . و بزهدان بركيرد . ( 14 ) - ب ه : كه كفتم ( 15 ) - ف : و بزهار ( 16 ) - ب ه : ظ . نجنبد و نبيجد . ( 17 ) - م : مىخيزد