ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
527
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و كهربا از هر يكى بانزده درم سنك ابيون هفت درم سنك ، اين داروها را بكوبذ و ببيزذ و آن « 1 » اسبغول را به آب كرم فرغار كند و لعاب وى تمام بيرون آرذ و آنكاه ان لعاب را به آتش بجوشانذ تا آب بروذ و لعاب بماند بدان اندازه كى قرص توان كردن ، آنكاه آن داروهاى كوفته را بدين لعاب اسبغول فروذ افكند و قرص كند از يك مثقال و نياواند « 2 » شش ماه از بس آن ، شربتى يك درم « 3 » بوذ تا يك مثقال به اندازه قوّت بيمار « 4 » به آب تترى « 5 » . [ صفت ] « 6 » قرصى كه حيض را باز دارذ و سليم بوذ : جلنار و تترى از هر يكى سه درم سنك قاقيا بيست و دو درم سنك قمع نار ، « 7 » آن كنكره كى بر سر نار بوذ « 7 » ، دو درم سنك ، اينهمه را جمع كنذ كوفته و بيخته « 8 » به آب برك اسبغول بخارى ، كو را كوارغشه خوانند بزفان روستاء بخارا « 8 » ، تر كند و قرص كند ، شربتى از وى يك مثقال بوذ تا دو مثقال باندازهء طاقت بيمار و « 9 » حاجتش بنهند « 9 » به آب موردانه . [ صفت ] « 6 » قرصى كبشايذ مر خون برآمذن را از سينه و هم نيز خون حيض را باز دارذ و ذوسنطاريا را « 10 » بشايذ : سنك سرمه و شاذنه و خون شاوشان « 11 » از هر يكى بيست درم سنك سياهداوران يك ستير لاذن و سك و زعفران از هر يكى جهار درم سنك جلنار و مازو از هر يكى بيست درم سنك حضض و سروى كوزن سوخته و اقاقيا از هر يكى ده درم سنك ، اينهمه را جمع كند كوفته و بيخته و قرص كند به آب « 12 » اسبغول بخارى « 13 » كى لسان الحمل كويند ، « 13 »
--> ( 1 ) - ف : « آن » ندارد ( 2 ) - « ب ه » و « م » : بنهذ ف : بياوانذ ( 3 ) - ف : افزوده . سنك ( 4 ) - ب ه : بكاهاند و بفزايد ، صح ( 5 ) - ب ه : تترى سماق است ( 6 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 7 - 7 ) - ف : ندارد ( 8 - 8 ) - ف : بابرك اسپغول بخارى ( 9 - 9 ) - ف : حاجت بدهند ( 10 ) - ف : افزوده . نيز ( 11 ) - ف : خون شاوشاو م : خون سياوشان ( 12 ) - ب ه : برك ( 13 - 13 ) - ف : ندارد