ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
445
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
تا بيك قدح باز آيذ و با شير خر بخورذ يا با شير بز تازه كى اندر ان ساعت دوشيده بوند با ده درم سنك شكّر و اكر بحقنه حاجت آيذ حقنه كند بدانك ياذ كردم و اكر نكنى به بوذ « 1 » . جن ديدى كه ريم ميل كرد بسوى مثانه ايمن باشى « 2 » و يارى دهى « 1 » بداروهاى مدّر تا زوذ فارغ شوذ و جكر از ريم برهد ، و بدهى « 3 » مر او را تخم خيار و خيار بادرنك و كدو و باذام سبيد و تخم خطمى و كثيرا « 4 » و تخم كرفش و بيخ سوس و شكر دايم با جلاب يا ما العسل و غذا كشكاب دارى با انكبين و اكر ضعيف شوذ زرده خايه ( f . 355 ) كواژه كرده يا كوشت جوژه يا كوشت كبك « 5 » يا تدرو كى « 5 » رشته بزند تا بخورذ . باز اكر ريم كرد آيذ و حاجت آيذ بكافنيذن « 6 » بكشايذ جنانك خداوندان « 7 » استسقا را كشايند بدان جايكه كى خشندهكاه « 8 » بوذ و باز بدين داروها علاج كردن « 9 » ، بنكر تا اكر « 10 » به اين بيمارى اندر « 11 » لرزه كيرذ « 10 » و باز قى آرذ سبز و شكم روذ سبز و ريم بيرون آيذ به بول يا باسهال يا كرد آيذ انجا كى اب استسقا كرد آيذ « 12 » و بيرون اوردى و ان علاجها كفرموذم كردى اكنون ريش را كوشت بايذ برآوردن و خاصه آن وقت كى بيمار كويذ كى راحت يافتم از كرانى كببهلو راست من بوذ و سبك كشتم و اين نشان آن بوذ كريم باك شذ اكنون بايذ تا سكنكبين خورذ يا جلّاب يا ما العسل جنانك صورت حال واجب كند به مقدار حرارت و نيز « 13 » از بس
--> ( 1 - 1 ) - ف : جه ديدى كه ميل كرد سوى مثانه ريم ايمن باش و يارى ده ( 2 ) - ب ه : شادى كنى ( 3 ) - ف : بده ( 4 ) - ف : « كثيرا » ندارد ( 5 - 5 ) - ف : يا تذرو و ( 6 ) - ف : بكافيدن م : بكفانيدن ( 7 ) - ف : افزوده . كه ( 8 ) - ف : جشندهكاه ( 9 ) - ف : علاج كرده ب ه : افزوده . و ( 10 - 10 ) - ف : اين بيمار را بتب اندر لرزه كيرذ ( 11 ) - ب ه : تب ( 12 ) - ف : كرد كردذ ( 13 ) - ف : و باز