ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
380
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » بريذه « 1 » كشتن يا از سببى ديكر جن زخم يا [ كوفتكى يا ] « 2 » افتاذن يا از « 3 » تمدّد يا از بانك سخت يا از جستن ، و بوذ كى اين سبب از اندرون بوذه بوذ كه خون بسيار « 4 » بوذ « 4 » و رك تنك بوذه بوذ يا سست و « 5 » پر « 5 » كبآسانى بكسلد يا رك سخت بوذ تا از سختى بكفد و شكاف شوذ آنجا يا خوره افتد « 6 » سبب وى خلط صفرائى بوذ يا خلطى « 7 » شور و بوذ كى قى هم شور بوذ و هم تيز ، و كشاذه كشتن يا از بسيارى قوت دافعه بوذ كى دفع كند اين خون را و آن از تيزى خلط بوذ كبتنجانذ مر قوت دافعه را تا دفع كند يا از ضعف قوّت ماسكه بوذ كى نتواند داشتن و آن از قبل ترّى سرها « 8 » ركها بوذ كى تر كشته بوذ و ضعيف شذه « 9 » و سبب بسيارى اين مواد تا نتوانذ [ داشتن ] « 10 » و برهاند . علاج اين هر سه كونه اين بوذ كى رك زند و باز بكرداند و باسليق كشايذ و اكر نبايذ كردانيدن نيز نكرداند و مايه كم كند ، و « 11 » باز اكر خون تنك بوذ « 12 » و تيز بوذ خون را سطبر بايذ كردن و سرد ، و اكر بورقى و شور بوذ بغذاها معتدل ببرد از وى و اين هر سه غرض بيابذ باقراص كهربا و بدان اقراص كى بباب نفث الدم ياذ كردم و « 13 » نيز « 13 » منفعت كند اب انكور كرك و اب بابرك و آب برك اسبغول بخارى « 14 » و آب عصا الراعى « 15 » . بكير اينهمه ابها را جمله « 16 » يا براكنده و با كل ارمنى و كل مختوم [ بده ] « 17 » « » يا قرص طباشير با شراب آبى « 18 » « »
--> ( 1 - 1 ) - ف : دريذه ( 2 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : كوفته شدن از . در اصل : كوفته افتاذن ( 3 ) - ف : « از » ندارد ( 4 - 4 ) - ب ه : بوذه بوذ . ف : روذ ( 5 - 5 ) - ب ه : تر ، خ . ف : تر ( 6 ) - ب ه : افزوده . كى ( 7 ) - ف : خلط ( 8 ) - « ب ه » و « م » : افواه ( 9 ) - ب ه : و يا بسيارى اين مواد سبب بود كى نتواند داشتن و برهاند . ( 10 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . در اصل : دانستن ( 11 ) - ف : « و » ندارد ( 12 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 13 - 13 ) - ب ه : نيك ( 14 ) - ب ه : كى لسان الحمل كويند ( 15 ) - ب ه : ظ . كى كياء از كك كويند ( 16 ) - ب ه : يا يكى ازين آبها ( 17 ) - از « ف » : افزوده شد . در اصل : بديه . ( 18 - 17 ) - ف : با قرص طباشير يا شراب ريحانى ( 18 ) - ب ه : يا آب آبى ، صح