ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

376

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بمعده اندر گيرد آيذ صفرائى يا سودائى يا بلغمى و اين اخلاط يا هم از معده خاسته بوذ يا از اعضاى ديكر بمعده آمذه بوذ و امّا انك سبب وى از معده بوذ نشان وى آن بوذ كى بيوسته بوذ قى و منش كشتن ، باز انك از جاى ديكر آمذه بوذ بمعده « 1 » ( f . 298 ) نشان وى آن بوذ كه جن قى كند « 1 » آسانى يابذ « 1 » باز از بس « 2 » جندكاه « 2 » ديكربار بسر كار باز كردذ بقى كردن و منش كشتن ، و بوذ كى قى از قبل آماس بوذ و نشانيها و علاجهاء « 3 » وى كفتم بيش ازين . اكنون بدانك آن قى كى از صفرا امذه « 4 » بوذ و با حورى بوذ علاج وى يارى داذن بوذ « 5 » طبيعت را به آب كرم و سكنكبين « 5 » تا زوذ فارغ شوذ و بياسايذ و باز اكر بسيار شوذ و بيمناك شوذ انكاه حقنه نرم كند تا مايه را باز « 6 » آنجا فرو كشد و جند بار من اين [ حقنها ] « 7 » ياذ كردم و باز آب خرما هندى و آب الو شيرين « 8 » جه اين « 9 » اب هم شكم « 9 » نرم كند و هم قى را و هم صفرا را بنشانذ « 10 » و كر شكم سخت نبوذ « 11 » آنكاه سيب و انار و آبى « 11 » خام بكوبذ « 12 » و با وى برك زفوده بمالذ تا بوى كيرذ و اندكى شكر برافكند و بخورذ دايم و نيز شراب غوره و شراب نار بزفوذه و شراب ريواج « 13 » سخت شايسته بوذ و از همه بهتر شراب ترشه ترنج بوذ اكر بدين به نشوذ بكيرذ ناردان تازه بيست درم سنك علك رومى يك درم سنك « 14 » و اين‌همه را با يك قدح آب يار كند و « 14 » بجوشانذ و باز ببالايذ و ان آب را روشن كند باز بكيرذ دو دانك سنك عود خام « 15 » بكوبذ و نيم دانك سنك

--> ( 1 ) - ف : افزوده . و ( 2 - 2 ) - « ب ه » و « م » : ان بجندكاه ( 3 ) - ف : علاج ( 4 ) - ف : « آمذه » ندارد ( 5 - 5 ) - ف : مر طبيعت را علاج وى بسكنكبين و آب كرم بوذ ( 6 ) - ف : « را باز » ندارد ( 7 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل : صفتها . ب ه : افزوده . را ( 8 ) - ب ه : خورد ( 9 - 9 ) - ف : ابها شكم ( 10 ) - ف : بنشانند ( 11 - 11 ) - ف : آب سيب و اب نار و اب ابى ( 12 ) - ب ه : و اب ايشان بكيرذ ( 13 ) - ب ه : با زفوذه ( 14 - 14 ) - ف : بكوبذ و با دو قدح اب ( 15 ) - ف : افزوده . و