ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
341
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بدان مشاركت كى بميان « 1 » ايشانست يا بيمارى جگر يا بيمارى معده و ازين بيماريها كه مر دل را آيذ « 2 » تفرق الاتصال « 3 » همان ساعت بكشد و آماس كرم « 4 » همان ساعت نيز « 4 » بكشد و اماس سرد كى بر بردهء دل افتد دراز بكشد و آخر بكشد . و امّا ان بيماريها كى « 5 » بوند « 5 » جن سو المزاج بوذ كى محكم نكشته - بوذ و ضعيفى دل كى « 6 » از جكر افتد كشنده نبوذ و خفقان كرم و سرد و غشى و نشان اان كى ازين باب كشنده بوذ آن بوذ كى نبض ساقط كردذ از بس آنك مختلف بوذه بوذ و روى زرد كردذ مفاجا از بس آنك سرخ بوذه - بوذ و مفاجا غشى افتد و دير بدارذ آن غشى و خون كشاذن بىسبب . و امّا آنج ازين باب علاج بديرذ نشان وى آن بوذ كى از ان « 7 » جيزها كى من ياذ - كردم آنجا « 8 » جيزى نبوذ و ازين يكى كرمى دل بوذ كى محكم نكشته بوذ « 9 » و علامات وى آن بوذ كى نبض عظيم بوذ و سريع و متواتر « 10 » بوذ « 9 » [ و سوختن سينه بسيار بوذ و تب بيوسته و علاج وى دوغ تازه بوذ و ] « 11 » شراب ترشه ترنج « 12 » و شراب سيب ترش ( f . 270 ) و آب خيار بادرنك و قرص كافورى صفت قرص كافورى « 13 » زرك كوفته و بيخته ده درم سنك تخم كسنى و تخم كوك « 14 » و تخم بابرك از هر يكى سه درم سنك طباشير ده درم سنك صندل سبيد دو درم سنك كل ده درم سنك تخم خيار بخته ده درم سنك كافور يك درم سنك بكوبذ و قرص كند از دو درم سنك بلعاب اسبغول شربتى يك قرص بوذ
--> ( 1 ) - ف : ميان ( 2 ) - ب ه : اكر ( 3 ) - ب ه : باشد ( 4 - 4 ) - ف : نيز همان ساعت ( 5 - 5 ) - ف : به شوند . م : به شوذ ( 6 ) - ف : « كى » ندارد ( 7 ) - ف : ازين ( 8 ) - ف : « آنجا » ندارد ( 9 - 9 ) - ف : ندارد ( 10 ) - در « ب ه » كلماتى ناخوانا افزوده است ( 11 ) - از « ف » افزوده شد . م : و سوختن سينه بوذ بسيار و تب بيوسته علاج وى دوغ تازه بود . در اصل : از ( 12 ) - ف : « ترنج » ندارد ( 13 ) - ف : « صفت قرص كافورى » ندارد ( 14 ) - ب ه : تخم كوكنار ، نسخه