ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
315
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
ريش يله كند و دارو نكند تا نزله باز ايستد طلى الخردل بكيرذ سبندان ( f . 247 ) و بكوبذ و انجير را ببزذ تا جن كل كردذ آنكاه نيمانيم كند انجير و سبندان « 1 » و باز قرص كند جن به كار آيذ بسايذ و با انكبين جمع كند و بسر بركند تا آبله كردذ « 2 » اكر نزله نهايستد داغ بايذ كردن و جالينوس بترياق علاج كردست سبس « 3 » طلى الخردل و اين جندين بدان كفتم تا خوار ندارى اين بيمارى را كى بسل باز كردذ انكاه او را علاج نبوذ . و بوذ كى مر آن كسها را كى بلغم بايشان « 4 » بسيار بوذ از زنان و كوذكان و بيران را خاصّه سرفه بلغمى كيرذ و نشان وى آن بوذ كى از بس خواب سرفه افتد و بلغم بكلو « 5 » درماند و خرخره كند « 5 » و علاج وى طبيخ زوفا بزرك بوذ و كل انكبين « 6 » بانكبين و علك رومى و انيسون و عود خام از كلنكبين دو درم سنك مصطكى نيم درمسنك عود و انيسون از هر يكى دانك سنكى و زنجبيل برورده و هليله برورده و طريفل بزرك به كار دارذ و قى كند بسيار و مسهل خورد خاصه اين حب [ نسخت وى ] « 7 » ياره يك درم سنك تربد يك درم سنك زنجبيل « 8 » و غاريقون و شحم حنظل از هر يكى دانكنيم « 8 » سقمونيا نيم دانك اينهمه را بسايذ و حبّ كند جن بلبل و اينهمه يك شربت بوذ و حب قوقايا محمد بن زكريا « 9 » سخت موافقست « 10 » [ صفت وى ] « 7 » حب قوقايا محمد بن زكريا « 9 » ياره يك درم سنك تربد و اسطوخودوس « 11 » از هر يكى نيم درم سنك « 12 » شحم [ حنظل ] « 13 » دو دانك سنك سقمونيا « 14 » دانكنيم و اين را همه « 12 » حب كند و يك شربت بوذ و « 15 » بكراباذين بسر سرابيون يكى حبّ
--> ( 1 ) - ب ه : نيمه سبندان و نيمه انجير ( 2 ) - ف : آبله كند . ( 3 ) - ف : از پس ( 4 ) - ف : با ايشان ( 5 - 5 ) - ف : اندر مانذ و غر كند ( 6 ) - ف : كلنكبين ( 7 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود . ( 8 - 8 ) - ف : زنجبيل دانكنيم غاريقون دانكنيم شخم حنظل دانكنيم . ب ه : زنجبيل ربع درهم غاريقون نيم درمسنك شخم حنظل ربع درهم ، نسخه ( 9 ) - ف : محمد زكريا ( 10 ) - ف : موافق آيذ ( 11 ) - ف : اصطوخدوس ( 12 - 12 ) - ف : سقمونيا دانكى نيم اينهمه را ( 13 ) - از « ب ه » و « م » افزوده شد . ( 14 ) - ب ه : و غاريقون از هر يك ( 15 ) - ف : « و » ندارد