ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
292
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
جكانذ آب غوره با « 1 » كافور يا آب « 2 » بادرو « 3 » يا كافور يا مداذ بسيار زاك يا بليته كند و بزاك « 3 » سبيد بيالايد و بدين آبها تر كند و نكاه دارذ تا بكلو فرو نروذ و اكر فرو رود همسوى ( f . 230 ) بينى راه بايذ كردن تا مخاطره نبوذ نيك آيذ « 4 » ، و كر كل مختوم و عصارهء لحيه التيس و زاك سبيد روشن جو « 5 » مرواريد و كافور اينهمه را جمع كند و بسايذ و ببينى اندر دمد يا بليته كند و تر كند باب آن جيزها كى ياذ كردم و بدين داروها بيالايذ بليته را و اندر بينى نهذ يا بيارذ مازوى سبز سولاخ ناشده و گرد آسيا و علك شاخ و صبر و خون سياوشان و زاك سبيد بكوبذ و « 6 » بسبيده خايه تر كند و جن مرهمى كند و ببينى اندر نهذ و كشكاب و لعاب اسبغول بخورذ و شكّر و بست و تترى بكوشت « 7 » بخته و « 8 » قرنفل و زيره بوى اندر كرده وكر فلونيا رومى يا فلونياء بارسى خورذ يا قرص كهربا يا قرص كوكب « 9 » نيك آيذ و اكر اين بحصبه اندر
--> ( 1 ) - ف : افزوده . آب ( 2 ) - ب ه : عصارهء لحية التيس با كافور يا اب . ( 3 - 3 ) - ف : و يا كافور يا مداد بستان زاك ناپليته كند و زاك ( 4 ) - ف : « نيك آيذ » ندارد ( 5 ) - ف : چن ( 6 ) - ف : افزوده . آن را ( 7 ) - ف : « بكوشت » ندارد ( 8 ) - ف : « و » ندارد ( 9 ) - ب ه : ظ . صفت قرص كوكب ، نسخه سنبل سليخه كل مختوم بوست بيخ لفاح از هر يكى جهار درم افيون زعفران قسط مر كوكب الارض از هر يكى بنج درم كوكب الارض طلق است تخم خشخاش سبيد هفت درم دوقو اسارون سيساليوس بزر البنج ميعه تخم كرفس از هر يكى هشت درم ميعه و افيون به شراب حل كند و داروهاء خشك بكوبد و ببيزد و بدان بسرشد و قرصها كند هر يكى نيم درم و در سايه خشك كند و از بس شش ماه به كار دارد و در بعضى نسخها كوكب الارض جهار درم است . اين دارو فوايد بسيار دارد و طبيبان متقدم اين را مبارك و بزرك داشتهاند معده ضعيف را كى فضلها مىبذيرد و از ديكر اندامها به دو مىآيد قوت دهد تا ان فضلها را دفع كند و اروغ ترش را باطل كند و بخورند و بر پيشانى طلى كنند با سركه درد سر بنشاند و تربها باز دارد - بقيه در صفحهء 293