ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
278
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » مژانه « 1 » خرما سوخته يك درم سنك و دخان كندرو اعنى دوذ علك شاخ جنانك بكيرذ علك شاخ را « 2 » و بسوزذ و از بر وى سفالى « 3 » آب ناخورده يا كوزه يا غوشهاى بنهى تا دوذ بر وى گرد آيذ اينك اين را دخان كندرو خوانند ازين دخان كندرو دانك سنكى و نيم ( f . 220 ) و سنبل و ناردين و اكر نيابذ ساذه هندى و سنك لاجورد « 4 » از هر يكى سه درم سنك اينهمه را بكوبذ و بسايذ جن سرمه « 5 » و بجشم اندر كشذ و اكر دخان كندرو نيم درم سنك بوذ شايذ . فى السلاق « 6 » معنى سلاق آن بوذ كه جشم سرخ شوذ « 7 » و بسها بياماسذ و مژه بروذ « 8 » و جشمها خنبه كيرذ و اين دو كونه بوذ يك كونه سبك بوذ و نو بوذ و علاج وى ماننده بوذ بعلاج درد جشم صفرائى جنان بايذ كى سبيده خايه [ را بروغن ] « 9 » بادام يا با « 10 » روغن كل خوش بزنند و بجشم اندر جكانند و از بيرون جشم نيز برنهند يا آب با پرك و آب هندبا هر دو با روغن كل بزنند و مر بنبه كنانه را بوى تر كنند و بجشم اندر جكانند و آن بنبه بجشم برنهند و ديكر قوى آن بود كى كنانه كشته بوذ آنكاه حجامت بايذ كردن و خون بركرفتن از قيفال و شكم بايذ آوردن بهليله زرد و سقمونيا و باز اين ضماد
--> ( 1 - 1 ) - « ب ه » و « م » : دانه ( 2 ) - ف : « را » ندارد ( 3 ) - ف : سفال ( 4 ) - ف : لازورد ( 5 ) - ف : « و » ندارد ( 6 ) - ف : باب فى ذكر السلاق ( 7 ) - ف : بوذ ( 8 ) - ف : بريزذ . ب ه : ظ . كويند جشم جون بخته شود سلاق ان بود ( 9 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : با روغن ( 10 ) - ف : « با » ندارد