ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
242
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
قرانيطس « 1 » بوذ از حقنهاى نرم و از نطولها جن بابونه و اكليل الملك و كشك جو و تخم كوكنار و بوست وى « 2 » و روغن بنفش بسيار بر سر ريختن و ماليذن و كشكاب و روغن بادام و شكر داذن و اكر شكم نرم بوذ بدل كشكاب بست جو بايذ دادن بىشكر و بىروغن و سكنكبين نبايذ داذن بدين بيمارى و من بسيار علاج كردم بدين جيزها « 3 » و به شدند « 3 » باب ماليخوليا « 4 » بدانك تفسير ماليخوليا ترسى بوذ بىمعنى و اين بيمارى بىتب « 5 » بوذ و سخنان بىمعنى كويذ و كاه « 6 » بكريند و كاه بخندند و جن جيزى « 6 » ببرسىشان بجواب اندر مانند « 7 » يا جوابى دهند دروغ و همه سخن دروغ كويند و اين بيمارى سه كونه بوذ : يك كونه از سوداى سوخته بوذ كى باجواف عروق دماغ اندر مانده - بوذ و سياه كشته و از سياهى وى روح نفسانى را وحشت افتذ و ترس جنانك مردم بشب تاريك بترسذ « 8 » . و تاريكى ضد روشناييست و سودا « 9 » تاريك و سياه است و روح نفسانى سبيد و روشن است « 9 » و علاج اين كونه فصد - كردن بوذ از قيفال ، آنكاه ار « 10 » خون سياه آيذ بركيرذ باندازهى حاجت و اكر روشن آيذ برنكيرذ و باز بر سر نهذ روغن بنفش بسيار و آب كرم
--> ( 1 ) - ف : برانيطس ( 2 ) - ب ه : بدان نسخه كى بقرانيطس ياد كردم ، صح ( 3 - 3 ) - ف : به شدند كه ياذ كردم ( 4 ) - ف : باب فى ذكر مالخوليا . ( 5 ) - ف : « بى » ندارد ( 6 - 6 ) - ف : بكريذ و كاه بخندد و جن ( 7 ) - ف : مانذ ( 8 ) - ف : بترسند ( 9 - 9 ) - ف : تاريكست و سياه و روح نفسانى سپيذست و روشن ( 10 ) - ف : اكر