ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
232
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
دماغ و آن بخارات بوذ كه از خون خيزذ كه بسيار كرد آمذه بوذ اندر تن و نشانى آن بوذ كه بيمار را بوقت بيمارى رويش سرخ بوذ و تن قوى و ركهاء اوداج و بيشانى و از بس كوش پر كردند و سطبر شوند علاج فصد كردن بوذ جندانك طاقت بوذ « 1 » خون بردارد و باز بكرداند « 1 » و باز سكنكبين و آب نار خورذ به روزى جند بار و « 2 » اكر آب سيب و آب نار و آبى [ با سكنكبين برآميزذ و پيوسته بخورذ خوب آيذ و غذا طفشيل دارد بعدس ] « 3 » و شكر و سركا و برك جكندر يا « 4 » جكندرو « 4 » اكر وقت زمستان بوذ كشنيز خشك با شكر بخورد هر شبى بوقت خواب و اسبغول و شكر نيز [ اكر ] « 5 » به كار دارذ « 6 » شايذ و اكر غذا نرسك دارذ ( f . 186 ) و كشك موافق آيذ و زرك و تترى و آب غوره اينهمه را « 7 » نيز شايذ كه بخورد . و بوذ كى سبب اين بيمارى صفرا بوذ و علامت وى « 8 » آن بوذ كى [ بيش ] « 9 » از دوار كردن منش بكردد « 10 » و بود كى قى كند تلخ و علاج « 11 » اين هم قى كردن بوذ « 11 » به آب كرم و سكنكبين تا صفرا برآيذ و آنكاه شكم آرذ بطبيخ هليلهء زرد و آلو و خرما هندو و ترنكبين و بنفشهء خشك و سقمونيا و غذا « 12 » ناربا [ دارد ] « 13 » و همان غذاها « 12 » كبباب دوار خونى ياذ كردم و باشذ « 14 » كى سبب اين بخارهاء بلغمى بوذ و « 15 » نشان وى « 15 » آن بوذ كخداوند دوار بلغمانى بوذ و بسيار خواب « 16 » و حواس
--> ( 1 - 1 ) - ف : و جهد كند تا تسريح كند . ( 2 ) - ف : « و » ندارد ( 3 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : با سكنكبين برآميزد و بخورد بيوسته خوب آيذ و غذا طفشيل خورد بعدس ، صح ( 4 - 4 ) - ف : خود چكندر را ( 5 ) - از « ف » افزوده شده . ب ه : كر ( 6 - 5 ) - ف : بخورذ ( 7 ) - ف : « را » ندارد ( 8 ) - ف : « وى » ندارد ( 9 ) - از « ب ه » و « م » افزوده شد . ( 10 - 9 ) - ف : بادوار كردن منش بركردذ ( 11 - 11 ) - ف : اينهمه قوت كردن بود قى را يا نيك قى ( 12 - 12 ) - ف : همان دارذ ( 13 ) - از « ب ه » افزوده شد . ( 14 ) - ف : و بوذ ( 15 - 15 ) - ف : نشانى ( 16 ) - ف : افزوده . بود . ب ه : افزوده . ايذش .