ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
222
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
متجانس « 1 » را « 2 » و براكننده مر جيزهاء نامتجانس را « 2 » ، و حد سردى آنست كه سردى كيفيتيست كردكننده مر جيزهاء متجانس و نامتجانس را ، و حد رطوبت آنست كه رطوبت كيفيتيست آسان بديرنده مر اشكال غريب را ، و « 3 » يبوست « 4 » كيفيتى است دشوار بديرنده مر اشكال غريب را . اكنون بديد آمذكى كرمى ( f . 178 ) از بهر « 5 » براكندكى را تفرق الاتصال آرذ و سردى از بهر جمع هم « 5 » تفرق الاتصال آرذ و باز « 6 » رطوبت و يبوست « 7 » تفرق نيايذ « 7 » مكر از يبوست كه اندكى تفرق آيذ نه بدان مقدار كه درد واجب كند و بمقدمهء اين كتاب بسيار كفته آمدست ازين باب اكر ياذ دارى « 8 » كه از كرمى درد بوذ و از سردى درد بوذ « 8 » . فامّا « 9 » از ترى نبود هيج و بوذ كه اين كونه درد سر ببعضى كسها آماده « 10 » بوذ و همان سؤ المزاج دماغ ايشان كرم بوذ « 11 » و يا بسيارى اخلاط تيز كه اندر معدهء ايشان كرد آمده بوذ و علاج اين كونه درد سر بر ريختن روغن كل قوى بوذ « 12 » بر سر ايشان جنانك برريزند از بلندى تا بدان نيرو فرو كدرد و بدماغ رسذ و اكر بدين به نشود « 13 » و الا با اين « 14 » روغن كل كلاب قوى و سركا بياميزند « 15 » جنانكه كلاب ده درم سنك بوذ و از روغن « 16 » بنج درم سنك و از سركاء انكورى خوشبوى « 17 » دو نيم درم سنك « 17 » اينهمه را
--> ( 1 ) - ب ه : كنده ( 2 - 2 ) - ف : ندارد ( 3 ) - ف : افزوده . حد ( 4 ) - ف : آن ( 5 - 5 ) - ف : پراكندن را تفرق الاتصال را و سردى هم از بهر جمع كردن را ( 6 ) - ف : افزوده . از ( 7 - 7 ) - ف : ظ . تفرق اتصال نيايذ ( 8 - 8 ) - ف : كه آن كرمى و سردى درد بوذ ( 9 ) - ف : و اما ( 10 ) - ب ه : از ماده ، خ ( 11 ) - ب ه : و همان سوء المزاج دماغ ايشان بوذ ، خ ف : و همان سو المزاج دماغ ايشان بود كرم ( 12 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 13 ) - ف : شوذ ( 14 ) - ف : به اين ( 15 ) - ف : برآميزند ( 16 ) - ف : افزوده . كل ( 17 - 17 ) - ف : دو در مسنك و نيم در مسنك