ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
182
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
جندان بركرفته آيذ « 1 » كه غشى افتذ باك نبوذ جه اكر برنكيرذ بيم بوذ كه ركى بكفذ و خون بكشايذ كى باز نتوان داشتن يا سكتهء دموى افتد « 2 » خداوندش را بيم بوذ كهلاك شوذ « 2 » مكر اندر يابذش فضل ايزد تعالى خون از بينى بكشايذ اين كس را يا از مقعد و كر زن بوذ از رحم [ جون خون ] « 3 » بركيرندش و باز غذا اندكى خورذ و آن غذاها خورذ كبسيار غذا را « 4 » اندكى « 5 » قوّت بوذ جن سباناخ و مانند « 5 » وى و جهد كند تا هيج كونه حركتى « 6 » نكند نه از حركات نفسى جن خشم و نه از حركات بدنى جن رياضت يا شغلى ديكر جن تمتّع « 7 » و مانندهء اين و جهد كند تا شراب و كوشت و جيزهاء شيرين نخورذ و سركاى بسيار به كار دارذ و سكنكبين ترش و طبع نرم دارذ و بفرمايذ ماليذن اندكى بدستهاى بسيار بيك وقت « 8 » جنانك « 8 » هيج جاى ناماليذه نماند كى مايه آنجا ريخته شوذ و متحيّر شوذ « 9 » و بسيار بدان نبايذ ماليذن تا كرم نكردذ اخلاط كبيم فجا بوذ و از هواء كرم حذر [ كند ] « 10 » « » و بجاى ( 11 ) خنك باشد . و باز علامات آن امتلا كبحسب القوّة بوذ آن بوذ كخداوندش را تنجيذه « 12 » « » كيرذ و اندامهاء وى گران كردذ و كاهلى و يازيذن بر وى افتد و فرژه بىآنك هيجكونه روى رنكين بوذى يا نبض عظيم بوذى و هيج طعام آرزو نيايذش و اكر « 13 » بخورذ نكواردش و شتاب كندش « 14 » علاج « 15 » همان بوذ « 16 »
--> ( 1 ) - ف : بركرفته بوذ . ( 2 - 2 ) - ف : كه خداوندش را بيم هلاك بود . ( 3 ) - از « ب ه » و « م » افزوده شد . ف : يا ( 4 ) - ب ه : باشد و اندك قوت ( 5 - 5 ) - ف : ظ . بورد ( باشد ) چن سپاناخ خورد و ماننده ( 6 ) - ف : حركت ( 7 ) - در اصل : ظ . تمتع ( 8 - 8 ) - ف : نا ( 9 ) - ف : كردذ ( 10 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 12 - 10 ) - ف : و بهواى ( 12 ) - م : بيجيده ( 13 ) - ف : و كر ( 14 ) - ب ه : و سبب اين ان بود كى اخلاط معتدل نبود و بكثرت و قلت و لكن قوت طبيعى ضعيف باشد هيج نتواند كواريدن و كفته بودم ان نخستين اعيا را بحسب الاوعيه كويند و اين دكر را بحسب القوه ، صح . ( 15 ) - ب ه : اين ( 16 ) - ب ه : كى آن را . . . انك . . . ، صح . م : كه ان را بوذ الا انك اينجا .