ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

131

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بوذ و لكن جون خشم آيذش دير بردارذ « 1 » ان خشم و نكدرذ و بذخو « 2 » بوذ بغايت جنانك خداوند مزاج تر سلس بوذ و آراميذه ، و جن مفردات بدانى مركبات را قياس توانىكردن اكنون بكدريم ازين باب تا دراز نكردذ « 3 » . اندر دلايل مزاج جگر « 4 » ، بيش از آنك مزاج جگر ياذ كنم اندكى از مزاج معده ياذ بايذ كردن ، معده را جن مزاج وى معتدل بوذ « 5 » و به مقدار حاجت بوذ و هضم تمام بود و نفخه و قراقر « 6 » و آروغ نبوذ و اكر آروغ بوذ كريه نبوذ « 7 » . باز « 8 » اكر ميل دارذ بكرمى شهوت طعام ضعيف بوذ « 9 » و تشنكى بسيار بودش و « 10 » منفعت يابذ به خوردن اب سرد و طعامى كبقوّت سرد بوذ و بجيزهاء ترش ميل كند وز « 11 » جيزهاء جرب و شيرين مضرّت رسذش بخاصه آن « 12 » وقت كى كرمى بسيار بوذ و جشا و آروغ « 13 » دوذ غنج بوذ و طلخ « 14 » و طعام بذكوار به توانذ كواريذن « 15 » از « 16 » طعام زوذ كوار و اكر شراب باقى ماند اندر « 17 » جنين معده « 17 » زود طلخ كردد و خمار كيرذ و تولد صفرا اندر جنين معده بسيار بوذ و اكر قى كنذ « 18 » صفراوى بوذ تيز « 18 » ، و اكر ميل دارذ بسوى سردى حال بضدّ اين بوذ كياذ كردم يكى آنك شهوت طعام ( f . 110 ) بسيار بوذش « 19 » و « 20 » خشكى كم بوذ « 20 » و منفعت يابذ از جيزهاء كرم اكر بفعل بوذ يا بقوّت

--> ( 1 ) - ف : دير دارذ . م : دير بدارد ( 2 ) - ف : بدخوى ( 3 ) - ب ه : مزاج . . . ( 4 ) - ف : باب فى دلايل مزاج الكبد ( 5 ) - ب ه : شهوت او نيز معتدل باشد ( 6 ) - « ف » و « م » : قراقير ( 7 ) - ف : بوذ . ب ه : و ان خوش‌بوى بوذ ، صح م : و آنج بود خوش بود . ( 8 ) - ف : « باز » ندارد . ( 9 ) - ف : « بوذ » ندارد . ( 10 ) - ف : « و » ندارد ( 11 ) - ف : و از ( 12 ) - ف : خاصه ( 13 ) - ف : افزوده . و ( 14 ) - ف : « و طلخ » ندارد ( 15 ) - ب ه : و نتواند خورد و اكر خورد بد كوارد مكر جيزى خورد . . . ( 16 - 15 ) - ف : و ( 17 - 17 ) - ف : معده‌اش ( 18 - 18 ) - ف : صفرايى كند نيز ( 19 ) - ب ه : و از ان اب اندكى . صح ( 20 - 20 ) - ف : تشنكى كم بوذش