ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

114

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

اسباب ببرابر « 1 » اين حالات بوذ جنانك سببى بوذ مر درستى « 2 » را و سببى ( f . 95 ) بوذ مر بيمارى را و سببى بوذ مر آن حال را كنه درستى است « 3 » و نه بيمارى ، و اين حالات و اسباب معلوم نكردذ مكر بعلامات ، هم‌جنين علامت ببرابر « 1 » اين حالها بوذ كى « 4 » يا علامتى بوذ مر تندرستى را يا علامتى بوذ مر « 5 » بيمارى را يا علامتى بوذ مر آن حال را كنه درستى است و نه بيمارى . اين اسباب و اين حالات و اين علامات يافته نشوذ الا بتنى كقابل بوذ مرين « 5 » سه حال را . بس بديد آمذ از آنج ما كفتيم كه يا تنى بوذ قابل مر صحت را و موصوف بوذ بحالى كان حال را صحّت خوانند و « 6 » آن آن « 6 » بوذ كى مزاج اندامهاء مفرده‌ى وى مزاجى بوذ معتدل و هيئت اندامهاء مركبه وى هيئتى بوذ راست و همه تن وى بيوسته بوذ يا تنى بوذ قابل مر بيمارى را و آن تن موصوف بوذ بحالى كمر آن حال را بيمارى خوانند و « 7 » آن آن « 7 » بوذ كمزاج « 8 » اندامهاء مفرده او مزاجى بوذ نامعتدل « 9 » يا سوى « 9 » هيئة اندامها مركبهء او هيئتى بوذ نامستوى يا « 10 » همه تن او بيوسته نبوذ جنانك ببايذ جى كسسته - بوذ بعضى از بعضى تا مرين حال را تفرّق اتصال « 11 » خوانند يا « 12 » تنى بوذ كى بديرنده بوذ مرين هر دو حال را و جنين تن را نه درست خوانند مطلق و نه [ بيمار ] « 13 » مطلق و اين تن كمرين هر دو حال را بديرنده بوذ از سه قسم بيرون نبوذ يا دايم اين هر دو حال را بديرا بوذ جنانك بعضى از اندامها بمزاج درست بوذ و بهيئت بيمار بوذ « 14 » جن كوران و لنگان و يك جشمكان « 15 » يا بخلاف اين بوذ جنانك بهيأت اندامها مركبه راست بود « 16 » و بمزاج اندامها

--> ( 1 ) - ف : برابر ( 2 ) - ف : تندرستى ( 3 ) - ف : بوذ ( 4 ) - ف : « كى » ندارد ( 5 ) - ف : « مر » ندارد ( 6 - 6 ) - ف : از ان ( 7 - 7 ) - ف : از آن ( 8 ) - ب ه : سو المزاج اعضاء مركبه ( 9 - 9 ) - ف : و ( 10 ) - ف : تا ( 11 ) - ف : تفرق الاتصال ( 12 ) - ف : تا ( 13 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل : بيمارى ( 14 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 15 ) - م : يك جشمان ( 16 ) - ب ه : و اندامهاء مفرده او بمزاج معتدل نبود . . .