ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

مقدمه 3

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

قاطع نقل شده و به نظر مىرسد بوسيلهء شاهزاده فرهاد ميرزا ، كه در سال 1297 هجرى نسخهء فعلى كتابخانهء بادليان را در اختيار داشته ، بر كتاب افزوده شده است . پس از اتمام مقابلهء اين دو نسخه ، نگارنده از وجود نسخهء سومى از اين كتاب كه تاكنون معرفى نگرديده است ، در كتابخانهء ملى ملك تهران آگاه شد و از آن نيز عكسى تهيه كرد . از مطالعه و مقابلهء دقيق اين نسخه با دو نسخهء ديگر معلوم شد كه نسخه‌هاى موجود در كتابخانه‌هاى بادليان و فاتح از هر جهت بر آن ترجيح دارد ، گرچه نسخهء كتابخانهء ملك در حد خود نسخه‌اى قابل توجه است . به همين جهت بنده از نسخهء كتابخانهء ملك با نشانهء « م » در چاپ حاضر فقط در چند مورد استفاده كرده است نخست براى روشن ساختن بعض از كلمات مبهم نسخه‌هاى بادليان و فاتح و قسمتهائى از حواشى نسخهء بادليان كه بمرور زمان محو و ناخوانا شده است و ديگر در مورد كلمات و عناوينى كه در نسخهء اصل با مركب قرمز نوشته شده و در نسخهء عكسى محو گرديده است . بطور كلى اين بنده در مقابلهء نسخه‌هاى مذكور و تصحيح متن مورد بحث از تصحيح ذوقى و توسل بحدس احتراز جسته است ، اگر كلمه يا جمله‌اى را در نسخه‌هاى فاتح و ملك و يا آنچه بر هامش نسخهء اساس نوشته شده است صحيح‌تر از نسخهء اساس يافته آن را در بين دو قلاب [ ] در متن قرار داده و كلمه يا جملهء نسخهء اساس را بذيل آن صفحه منتقل ساخته است تا خواننده فرصت داورى داشته باشد . همچنين در مواردى كه در نسخهء اساس كلمه يا جمله يا عبارتى ساقط به نظر رسيده است آن را نيز از نسخ ديگر در بين دو قلاب بمتن افزوده و در پاورقى همان صفحه توضيح داده است . بعلاوه هرگاه كلمه يا جمله‌اى در نسخهء فاتح و در هامش نسخهء اساس عينا آمده است كه نسخهء اساس فاقد آن بوده آن را همه جا بشيوهء مذكور بمتن افزوده است . كلمات و عباراتى كه مشكوك به نظر مىرسيد و در خواندن آن قطع و يقين حاصل نمىشد با علامت « ظ » ( ظاهرا ) در ذيل صفحات آمده است و برخى از كلماتى كه صورت صحيح آن بر بنده روشن نگرديده است به همان صورتى كه در نسخهء اساس و نسخ ديگر به چشم مىخورد چاپ شده است تا خواننده صورتهاى مختلف كلمه را در برابر خود داشته باشد . دربارهء رسم الخط كتاب برخى از دوستان فاضل معتقد بودند كه بهتر است رسم الخط