ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
58
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
افتد و غند « 1 » كردذ و به زير « 2 » روذ بسوى دماغ يا بسوى نخاع و ازين اعصاب كه برين عضله آمذه است و با گوشت برآميخته شذه است و عضله كشته باز ديكر راه از كوشت « 3 » سرخى « 3 » جذا كردذ و از بيوند استخوان رباط خيزذ و آن رباط انقسام بديرذ و اين عصب كى از عضله جذا كشته است انقسام بديرذ و يك با ديگر برآميزذ وز « 4 » ميان ايشان جسمى آيذ صلب نام او وتر و اين وتر « 5 » بروذ تا آن استخوان كى « 6 » او را مىخواهذ « 6 » جنبانيذن و بكرانهء ان استخوان بر بيوندذ تا جن عضله خويشتن كوتاه كند اين وتر آن استخوان را بكشد سوى « 7 » عضله تا حركت آن اندام تمام شوذ بدين صفت ، و حركت بيوندها بدين « 8 » صفت بوذ اكر عضله بر بازو بوذ وتر بر استخوان ساعد [ بوذ ] « 9 » و اكر « 10 » عضله بر كتف بوذ وتر بر استخوان بازو بوذ و اكر « 10 » عضله بر ران بوذ وتر بر استخوان ساق بوذ و اكر « 10 » عضله بر رخ كون بوذ وتر بر استخوان ران بوذ ( f . 50 ) و آن ديگر عضلها بر همين « 11 » قياس بايذ شناختن و عضله « 12 » را شمار نتوان كردن بحقيقت « 13 » و لكن جالينوس مىكويذ آن مقدار كى من شمار توانستم كردن بانصد و بيست و نوه عضله « 14 » آمذ كبشمردم « 14 » و هر اندامى كه بزركتر بوذ ان عضله كى ورا جنباند « 15 » بزركتر بوذ يا بسيار عضله « 16 » بجنبانند « 17 » مر آن اندام را وز « 4 » كرانهء هر عضلهاى يكى وتر خيزد يا وترهاى بسيار و نيز اندامى كى خردست عضلهء وى خردست اما آن عضلها كى بلك « 18 » جشم را جنبانذ ورا وتر
--> ( 1 ) - ف : و غنده . ( 2 ) - « ف » و « م » : برتر . ( 3 - 3 ) - ف : انقسام پذيرذ و . ( 4 ) - ف : و از ( 5 ) - ف : « و اين وتر » ندارد ( 6 - 6 ) - ف : ورا مىبخواهد ( 7 ) - ف : بسوى ( 8 ) - ف : برين ( 9 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 10 ) - ف : و كر ( 11 ) - ف : برين ( 12 ) - ف : و عضلها ( 13 ) - ب ه : كى جند است ( 14 - 14 ) - ف : است ( 15 ) - ف : بجنبانذ ( 16 ) - ب ه : يارى كنند يك با ديكر و ، صح . ( 17 ) - ف : جنباند ( 18 ) - ف : برك . « ب ه » و « م » : پشت .