ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

36

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

ازين نوع سودا آيذ همه بد بوذ و بيشتر خوره كردذ و اندام بفكند « 1 » و اكر مالخوليا « 2 » آيذ ازو خداوندش اندر جهنده بوذ و خشم‌ناك و كشنده و جهارم ان سودايى كى از احتراق خون « 3 » بوذ اين « 3 » بهتر بوذ از ان « 4 » انواع ديگر و اگر ازين سودا ماليخوليا آيذ « 5 » خداوندش خندنده و سروذ كوى بوذ « 5 » و همه سوداها « 6 » كى از احتراق اخلاط آيذ مانندهء يك ديگر بوذ مكر ان سودا كه از احتراق بلغم آمذه بوذ كى بدان تيزى و بدان كرمى نبوذ كى آن سوداهاء ديگر . اكنون بدين جايكاه بسنده كنيم و بياذ كردن اندامها مشغول شويم . القول فى ذكر الاعضا و شرحها « 7 » اما اندامهاى جانوران بر « 8 » دو كونه بوذ يك كونه را اندامهاى مفرده خوانند و اين اندامها « 9 » ماننده‌ى هر جزوى بيكديكر خوانند « 10 » اما مفرده از قبل اان خوانند كى تركيب اندامهاء مركبه از وى است و متشابهة الاجزا « 11 » بدان خوانند كى هر بهره‌اى ازين اندامها ماننده بوذ ببهرهء ديگر كى اكر يك‌باره استخوان را بهزار باره كنند هر باره‌اى را از « 12 » استخوان هم استخوان خوانند « 13 » و كوشت « 14 » و پى و ركها را بر همين قياس بايذ دانستن « 14 » و ديكر نوع را اندام مركبه خوانند از بهر آنك تركيب وى از اندامهاى

--> ( 1 ) - ف : بيفكند . ( 2 ) - ف : ماليخوليا . ( 3 - 3 ) - ف : آيذ و اين . ( 4 ) - ف : « ان » ندارد . ( 5 - 5 ) - ف : خداونده خندناك بوذ و سروذكوى . ( 6 ) - ف : را . ( 7 ) - ف : باب فى ذكر الاعضا . ( 8 ) - ف : از . ( 9 ) - ف : افزوده . را ( 10 ) - ب ه : و متشابه الاجزا خوانند ، صح . ( 11 ) - ف : متشابه الاجزا . ( 12 ) - ف : هر پارهء آن . ( 13 ) - ب ه : كى ديكر را . ( 14 - 14 ) - ف : و رك و پيها به همين قياس توان شناختن .