ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
27
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
روذكانيها فروذ آيذ نخست بيكى « 1 » روذكانى آيذ نام وى بوّاب و نيز اثناعشرى گويند آنجا « 2 » لختى درنك كند و باز بيكى « 1 » روذكانى آيذ نام وى المعا الصايم « 3 » و اينجا دير نمانذ جى زوذ كذرد « 4 » و بامعا دقاق گرد « 5 » ايذ و ازين روذكانى بسوى جكر روذ بكشيذن « 6 » جگر مر او را سوى « 6 » خويش ، و ميان جگر و معده و امعا جوفى و راه كذرى نيست ( f . 22 ) ظاهر و لكن « 7 » اندامى آفريذه است ايزد سبحانه « 7 » نام وى بزفان يونانى ماساريقا و اين اندام بعدذ بسياراند بر مثال « 8 » ريسمانها باريك بىجوفى ظاهر از جگر رسته و بروذكانيها پيوسته ، و جكر بقوّت جاذبه مرين ماساريقا را بكشد و بمكذ و اين ماساريقا تنهء روذكانيها را و قعر معده را بمكذ و هرج روشن بوذ و تنك و جرب بوذ بخويشتن كشد و باز جكر همان را بسوى خويش كشد نام اين غذا تا باهها اندر بوذ و بمعده كيلوس خوانند بزفان يونانى ، و اين كيلوس جيزى بوذ برنك سبيد مانندهء « 9 » كشكاب « 10 » باز جن بجكر اندر آيذ بركهاء جكر « 11 » كسترده شوذ و جكر او را « 12 » ببزاند و خون گردانذ و بگوهر خويش آرذ و هر ثفلى كى اندر معده و روذكانيها بمانذ از كيلوس بسوى مقعد آيذ « 13 » و بيرون آيذ بوقت حاجت و ميان « 13 » معده و ميان مقعد شش كونه رودكانى است و اينجاى ياذ كردن ايشان نيست و ياذ كنم كى « 14 » بدان جاى برسم كواجب كند ياذ كردن . باز بجگر هشت ساعت بمانذ و تمام صورت خون بيابذ . باز از جگر سوى حدبهء جكر برآيذ و تا اينجا تنك بوذ جن خونآبه جن بدين جايكاه رسيد « 15 » ان خونآبه سطبر شوذ « 16 » و آن تنكآبه سوى « 17 » كردها ايذ و از گردها بمثانه آيذ و باز
--> ( 1 ) - ف : يكى . ( 2 ) - ف : اينجا . ( 3 ) - ف : نام او معا الصايم . ( 4 ) - ف : بكذرذ . ( 5 ) - ف : « گرد » ندارد . ( 6 - 6 ) - ف : جكر او را بسوى . ( 7 - 7 ) - ف : انداميست . ( 8 ) - ف : بمثال . ( 9 ) - ف : مانند . ( 10 ) - ف : و . ( 11 ) - ف : « جكر » ندارد . ( 12 ) - ف : ورا . ( 13 - 13 ) - ف : بوقت حاجت و بميان . ( 14 ) - ف : ياذ كنم جون . ( 15 ) - ف : رسد . ( 16 ) - ف : سطبر كردد . ( 17 ) - ف : بسوى .