محمد بن زكريا الرازي

66

منصوري في الطب ( فارسى )

گفتار ششم نوزده بخش است : روش درست گردشگرى ، پرهيز از گرما و زيان آنچه از گرما به گردشگران وارد مىآيد . پاييدن زهرها و پيگيرى پيآمدهاى گزيدگى . فروكش كردن تشنگى و جلوگيرى از زيان آن . چگونگى گردشگرى در سرما و گرماى سخت و چگونه راه پيمودن در آن درمان سرمازدگى ، بيهوشى از گرسنگى ، نگاهداشت دست‌ها و پاها و درمان هركدام كه تباهى در آن آغاز شده . يخ‌زدگى چشم از سرما و درمان آنچه از آن تباه شده باشد . سوزش و درد پديدآمده در چشم از سرماى سخت و باد سرد . خستگى و سستى ، آماده سازى تن براى گردشگرى و گزينش برنامه خوراكى مناسب . آنچه زيان آب‌ها و پلشتىها آنها را دور مىسازد ، روش نگاهداشت پادگان‌ها و اردوگاه‌ها ، روش گردشگرى در درياها ، آنچه از پديد آمدن شپش جلوگيرى مىكند ، آنچه از دگرگونى رنگ چهره در آفتاب و باد جلوگيرى مىكند ، آنچه از ترك و شكاف پاشنه پا جلوگيرى مىكند . ساييدگى و خراشى كه از سواركارى يا چكمه يا كفش پديد آيد . زمين خوردن با سر و ضرب‌ديدگى آن . گفتار هفتم بيست و هفت بخش است : كلياتى در هنر شكسته‌بندى نرم كردن سخت‌شدگىهاى مانده در اندام‌ها پس از جوش خوردن آنها ، كليات و گوشه‌هايى از درمان زخم‌ها و بيرون آوردن چرك‌ها ، داروهاى روياننده گوشت ، داروهاى سربازكننده دمل‌ها ، داروهاى از ميان‌برنده‌ى گوشت زيادى ، داروهاى كه سر زخم‌ها را باز مىكند و شكافتن آن با كارد نياز نباشد ، خنازير ( آماس گردن ) ، سرطان ، دمل‌ها ، آماس گرم ، آماس شل ، آماس سخت ، سلع ( گانگليون ) ، برآمدگىهاى غده‌اى ، جوش‌هاى رونده ( مورچه - نمل ) نارفارسى ( باد سرخ ) ، سوختن از آتش و آب جوش و روغن داغ ، داحس ( عقربك ) ، خونريزى زخم و رگ زدن ( فصد ) ، حجامت كردن ، زالو ، رشته ( پيوك - عرق المدنى ) ، بيرون آوردن تير و خس و خاشاك ، زخم‌ها و شكستگى سر ( شجاج ) دجالى و سرهم‌بندى دجالان گفتار هشتم پنجاه و پنج بخش است : كلياتى پيرامون درمان زهرها و گزش جانداران ريز و پرهيز از آنها ، نيش مارها ، نيش