محمد بن زكريا الرازي

47

منصوري في الطب ( فارسى )

كتاب « منصورى فى الطب » كه سازمان افتخار دارد تا آن را به خوانندگان عرب پيشكش كند از نخستين‌هاى نگاشته‌هاى عرصه‌ى پزشكى پيشگيرانه مىباشد . رازى براى پاسداشت تندرستى تن و پيشگيرى تن از بيمارى ، به آن پرداخته است و دربرگيرنده‌ى دانش داروشناسى كه از سودمندى آن هيچ آدمى بىنياز نمىباشد و از ارزش كتاب همين بسنده است كه گفته مىشود ، در دانشگاه‌هاى پزشكى اروپا تا سده‌ى شانزدهم آن كتابى آموزشى بوده است . و هنوز هم مورد توجه انجمن‌هاى پژوهشى و علمى مىباشد . اين كتاب دربرگيرنده ده گفتار است كه در آنها كلياتى از شكل و كاركرد اندام‌ها ، و چگونه نگهداشتن تن و درمان‌هاى پيشگيرانه ، و ارزش خوراكىها و بهداشت آمده است . رازى از كتاب‌هاى بقراط ( 460 پ . م ) و جالينوس ( 131 - 200 م ) و أرماسوس و بسيارى از پزشكان ديگر در دوره‌هاى گذشته و ديگر سخنگويان دانش پزشكى كه پس از ايشان آمدند همچون پولس ، و أهرون ( سده‌ى هفتم ميلادى ) ، و حنين پور اسحاق ( د . 260 ق ) و يحيى پور ماسويه ( سده‌ى دو هجرت ) و ديگران برداشت كرده و همچنين آنچه را خود با پژوهش و آزمايش‌هاى علمى بدان رسيده را بر آن افزوده و آن را به گونه‌اى گزينش و كوتاه ولى رسا آورده است . چاپ اين كتاب در راستاى هدف انجمن دست‌نوشته‌هاى عربى مىباشد كه دنباله سازمان آموزش ، پرورش ، فرهنگ و علوم عربى است . و اين نمونه‌اى از همراهى و همكارى در آشكارتر كردن ميراث علمى و بىنياز كردن دانش پزشكى امروزين و برانگيختن دانشمندان و پژوهشگران عرب است تا اين كه در پى كار و پژوهش باشند و به آنچه گذشتگان آورده‌اند ايشان بخشى نو بر آن بيفزايند و در پيشرفت و گسترش و پخش شناخت و دانش آدمى انباز و همكار شوند . در پايان سپاس خود را به استاد دكتر حازم بكرى صديقى مىكنم كه اين كتاب را بروشى انديشمندانه و با كار آزمودگى و توانايى بالا پژوهش كرده است ، پيشكش مىكنم . باور وى به زنده كردن ميراث ملى و شناخت گسترده دانش پزشكى كهن و نوين به او يارى رسانده ، تا بتواند كارى سودمند با نام نيك براى خود بجا گذارد . همچنين از انجمن دست‌نوشته‌هاى عربى و كاركنان آن براى تلاش ستودنى كه در گزينش اين آثار گرانبها دارند و كوشش در جهت آماده‌سازى و چاپ آن با شكلى