محمد بن زكريا الرازي
80
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
بهترين وقتى كه با داروهاى بالا بايد اقدام به درمان نمود ، هنگامى است كه مريض از حمام بيرون آمده يا وقتى است كه سر را روى آب گرم نگاهداشته باشد . بهتر آن است كه از داروها نرمتر استفاده شود ، مخصوصا در بدنهاى مرطوب . نسخه براى سفيدى چشم : گرد كنجد « 1 » و شكر طبرزد « 2 » به چشم بپاشند . نسخه دوم كه از اولى قوىتر است : سورمه كف دريا و انزروت و شكر . نسخه سوم كه از نسخه بالا قوىتر است : پاشيدنى بوره خبازان و كف دريا و مسحقونيا و انزروت و شكر . نسخه چهارم كه از همهء قوىتر است : زنگار ده درهم ، مروسكبينج « 3 » و اشترك « 4 » و انزروت از هركدام دو درهم كف دريا و مسحقونيا و بوره از هركدام دو درهم و نيم ، اگر سه درهم شد مانعى ندارد ، اگير تركى ده درهم ،
--> ( 1 ) - انزروت - صمغ نوعى سقز از طايفه چترى است ( Myrobolans emblique , Sarcocolle ) كحل كرمانى و كحل فارسى ( رجوع شود به ذيل صفحه 75 ) ( 2 ) - رجوع شود بر ذيل صفحه 56 . ( 3 ) - سكبينج - صمغ گياه دوائى از طايفه چترى است - Sagapenum . در قديم معتقد بودند كه اين دارو مانع تخمير اسيدى نيز مىگردد و پس از خوردن شير در بيماريهائى كه دستور شير خوردن به بيمار داده مىشده مدتى آن را استعمال مىكردند كه از لخته شدن شير در معده جلوگيرى به عمل آمد . ( 4 ) - اشترك ، اشق يك نوع صمغ سقزى از طايفه چترى است - Gomme ammoniaque