محمد بن زكريا الرازي
55
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
كوبيده گل سرخ ده درهم ، طباشير بيست درهم ، سماق و تخم ترشك « 1 » و تخم كبر « 2 » و عدس پوستكنده و زرشك « 3 » و تخم خرفه « 4 » و تخم كاهوى سفيد از هركدام پنج « 5 » درهم ، صندل سفيد دو درهم و نيم ، كافور يك درهم ، صبحها به قدر سه درهم با يك اوقيه « 6 » رب ترش ترنج يا رب ريواس يا رب انار يا آبغوره و امثال آنها بخورد . همچنين سكنجبين « 7 » شكرى به اين ترتيب نافع است :
--> ( 1 ) - Oseille كه به عربى حماض گويند و آن بر چند نوع بوده بمانند حماض جبلى و برى و نهرى و بستانى . ( 2 ) - كبار يا كبر - Ca ? pre . كبر كه آصف نيز نامند ( مخزن الادويه چاپ هند 1260 هجرى قمرى صفحه 1009 ) . نباتى است كه غنچه آن را در سركه پرورده مىكرده و مثل ترشيها مىخوردند و در طب قديم مصرف داروئى داشته و ضد خنازير نيز استعمال مىگرديده است . ( 3 ) - انبر باريس يا امير باريس - Epine vinette . ( 4 ) - Pourpier commun ( 5 - 6 ) - اوقيه يا وقيه - 12 / 1 رطل ، رطل معمولا مساوى 90 مثقال است ، بنابراين يك اوقيه - قريب 2 / 1 7 مثقال ، پس يك اوقيه - 5 / 47 گرم مىشود . ( براى اطلاع بيشتر رجوع شود به مخزن الادويه ) ( 7 ) - سكنجبين كه مركب از دو كلمه سركه و انگبين ( عسل ) است ، اصلا كلمهاى فارسى است كه معرب گرديده و چنان كه از اسم آن مستفاد مىگردد ، آن را با دو ماده بالا مىسازند « بقيهء حاشيه در صفحهء بعد »