محمد بن زكريا الرازي
49
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
همچنين خوراك مصوص « 1 » كه از مرغ و دراج « 2 » و تذرو « 3 » تهيه مىگردد و تريتهائى « 4 » كه از اين مواد با آبغوره درست مىكنند . بايد آب سرد كه با برف خنك شده و آبهاى صاف و گواراى چشمههاى سرد بعليل بنوشانند . و همچنين بايد در خانه و محل اقامت مريض آب بپاشند و گاهگاه انار ترش و رب ميوههاى ترش « 5 » قابض بمانند رب انار « 6 » و رب ريواس « 7 » و شيره ترش ترنج « 8 » و غوره « 9 » و توت شامى « 10 » و از اين قبيل به بيمار بدهند و آنها كه مزاجشان خيلى گرم و التهابشان زياد است ، بايد صبحها
--> ( 1 ) - مصوص خوراكى بوده كه از گوشت پرندگان و ماهى كه در داخل شكم آنها سبزى و ادويه و بعضى دانهها پر مىنموده با سركه مىپختند . ( 2 ) - دراج - تراج - پرندهاى شبيه كبك - Franocolin ( 3 ) - تذرو - تورنك ( ترنك ) - قرقاول - Faisan عربى آن تدرج و جمع آن تدارج است . ( 4 ) - تريت - تريد ؟ - نانى كه در آبگوشت يا شير يا دوغ و امثال آنها ريز كرده باشند - ثريد ( در عربى ) جمع آن ثرائد است . - Panade . ( 5 ) - رب - Rob ( 6 ) - رب انار - Le rob de grenade ( 7 ) - ريواس - ريباس - ريوند - ريواج - اخليج - ( در عربى روند و راوند ) - Rhubarbe des moines - Rhubarbe groseille ريوند چينى - Rbubarbe de Chine رب ريوند - Gomme - gutte . در اينجا مقصود شيره و عصاره ريواس است . ( 8 ) - ترنج - بالنك - بادرنك - ( اترج در عربى ) - Melon Medica - Cedrat - Citronier de Me ? die ( 9 ) - غوره - Raisain non mur ( در عربى حصرم بفتح حاء و راء و سكون صاد و ميم ) آبغوره - Verjus ( 10 ) - توت شامى - Mu ? re Syrienne - شاهتوت