حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
80
خواص الأشياء ( فارسى )
و تخم كرفس و حبّ بلسان از هريك چهار درم ، مغز سه تخم از هريك پنج درم ، كتيرا دو درم ، به آب كرفس يا به آب ترب به كار برند . قرص بنفشه ، نوع ديگر : كه قولنج بگشايد و در تب محرقه به كار دارند ؛ صنعت آن : بنفشه ده درم ، تربد سفيد پنج درم ، ربّ السّوس چهار درم ، سقمونياى مشوى كرده سه درم ، مصطكى درمى و نيم ، كتيرا درمى ، كوفته و بيخته ، شربتى يك درم به كار برند . نوع ديگر : سرفه و طبع خشك را سود دهد ؛ صنعت آن : بنفشه ده درم ، مغز بادام حلوا و مغز تخم خربزه از هريك پنج درم ، كتيرا و ربّ السّوس از هريك چهار درم ، شربتى دو درم با شراب بنفشه به كار برند . قرص سنبل : آماس صلب را كه اندر جگر و معده باشد ، ببرد ؛ صنعت آن : سنبل و فقّاح اذخر و سليخه و ريوند چينى و قصب الذّريره از هريك سه درم ، زعفران و مرّ و انيسون و قسط و فلفل از هريك درمى ، مقل و مصطكى از هريك دو درم ؛ اشق و مقل را به مثلّث حل كنند و داروها به آن بسرشند . قرص زرنيخ : كه قروح « 1 » امعا بدان حقنه كنند و روده پاك كنند ؛ صنعت آن : زرنيخ زرد و سرخ از هريك [ يك ] « 2 » وقيه ، آهك آب نارسيده چهار يكى ، قرطاس سوخته چهار يكى ، اقاقيا نيم وقيه ، كوفته ، به آب لسان الحمل بسرشند و قرص سازند تا به وقت حاجت به كار آيد . نوع ديگر : آهك و اقاقيا و مازو و زرنيخ مساوى ، پنج روز در سركه خوسانند و خشك كنند و ديگر بسايند و قرص كنند . نوع ديگر : زرنيخ زرد و نان ميده و قرطاس سوخته از هريك پانزده درم ، زرنيخ سرخ بيست و پنج درم ، عصارهء لحية التّيس و مرداسنگ از هريك سه درم ، ربّ غوره و سفيداج از هريك پنج درم ، آهك ده درم ، به آب صافى كند ، نافع بود .
--> ( 1 ) . س : اندمروح . ( 2 ) . به قياس افزوده شد .